Телото старее забрзано во две животни декади – 40-тите и 60-тите: Доктори откриваат како да го забавите процесот

Нови истражувања покажуваат дека човечкото тело не старее постепено, туку претрпува нагли промени, особено во средината на четириесеттите и на почетокот на шеесеттите години.

Каков роденденски подарок – најрадо би го означила со „врати кај испраќачот“. Само две недели пред да наполнам 42 години, на мојот Slack се појави еден злокобен наслов: „Човечкото стареење драстично се забрзува на 44 и на 60-годишна возраст“. Не сум некој математички гениј, но дури и јас можам да сфатам дека за само две години, наводно ќе доживеам ненадеен наплив на забрзано стареење. Со еден збор: застрашувачки. Но, ајде да се вратиме малку назад. Тој наслов потекнува од неодамнешното истражување на „Stanford Medicine“, објавено во списанието *Nature*, во кое се испитуваше самата природа на стареењето преку анализа на молекулите кај учесниците. Во истражувањето учествуваа 108 мажи и жени на возраст од 25 до 75 години. Она што го открија е дека молекуларните нивоа не се менуваат линеарно со текот на времето, туку во нагли бранови околу 44-тата и 60-тата година од животот.

„Излегува дека средината на четириесеттите години е период на драстични промени, исто како и почетокот на шеесеттите“, изјави главниот автор на студијата, д-р Мајкл Снајдер, професор по генетика на Медицинскиот факултет при Универзитетот Стенфорд.

Првично, истражувачите претпоставуваа дека промената забележана во средината на четириесеттите години се должи на промените низ кои минуваат жените за време на перименопаузата или менопаузата. Сепак, кога ги издвоија податоците за мажите, истата промена сè уште беше очигледна, што ги наведе на заклучок дека постојат и други основни фактори на стареење кај двата пола кои не се поврзани со перименопаузата или менопаузата. Ќе бидат потребни дополнителни истражувања за да се откријат причините и да се потврдат наодите. Со оглед на малиот број учесници и краткото времетраење на студијата (учесниците беа следени во просек 1,7 години), потребни се поголеми и долгорочни студии.

Сепак, првичните резултати беа несомнено убедливи. Всушност, толку убедливи што почнав да размислувам кои чекори би можела да ги преземам веднаш за да спречам дел од забрзаното стареење утврдено со студијата.

Запознајте ги експертите: Д-р Кери Питерсон, специјалист по интерна медицина од Њујорк. Кристен МекПарланд е сертифициран личен тренер и советник за исхрана (NASM). Д-р Мариса Гаршик е сертифициран дерматолог и клинички асистент-професор во Медицинскиот центар „Корнел – Њујорк Презбитеријан“ во Њујорк.

Како што се приближувате кон 44-тата година…
Усвојте ги овие здрави навики уште сега; тие ќе ви бидат од голема корист низ првиот „бран“ на стареењето, па и понатаму, преку зајакнување на имунолошкиот систем и намалување на воспаленијата и другите фактори кои придонесуваат за стареењето.

1. Дајте му предност на сонот

Ако постои еден совет за тоа како да го подготвите телото за успех во децениите што доаѓаат, тоа е овој: спијте доволно. Квалитетниот сон му овозможува на телото да се одмори и да закрепне, а бројни истражувања потврдуваат силна поврзаност помеѓу сонот и силниот имунолошки систем. И постои причина зошто се вели „сон за убавина“.

Колку сон ви е потребен? Американската академија за медицина на спиењето препорачува седум или повеќе часа сон за возрасните.

2. Намалете го внесот на алкохол

Една навика што можеби ви го нарушува сонот? Онаа вечерна чаша шардоне. „Како што старееме, не го метаболизираме алкохолот толку лесно, а тој го нарушува квалитетот на сонот“, вели Кери Питерсон.

Доколку е можно, таа препорачува целосно да се откажете од алкохолот. „Дури и една чаша може да го наруши сонот“, вели таа.

3. Вклучете тренинг за сила (ако веќе не сте го направиле тоа)

Жените почнуваат да губат мускулна маса уште во триесеттите години. Всушност, губиме околу 3 до 5 проценти по деценија. Сепак, можете да ја одржите, па дури и да ја зголемите мускулната маса со вежбање неколку пати неделно.

– Не мора да вежбате пет дена во неделата како што тоа го прават бодибилдерите – вели МекПарланд. Клучот е во прогресивното зголемување на оптоварувањето – односно зголемување на тежината или бројот на повторувања со текот на времето.

4. Поддржете ги мускулите со протеини

Логично е дека градењето мускули започнува во кујната. Без доволно протеини и јаглехидрати, нема напредок. Иако препорачаниот дневен внес изнесува 0,36 грама по фунта (околу 0,45 кг) телесна тежина, МекПарланд советува внес од 0,8 до 1 грам по фунта за градење мускули.

5. Не заборавајте на кардио вежбите

И срцето е мускул. Препораката е најмалку 150 минути умерена аеробна активност неделно. Тоа значи да го забрзате пулсот и да почувствувате благо задишување, но сепак да можете да водите разговор.

6. Заштитете ја кожата со SPF

Ако сè уште не користите крема за сончање секој ден, почнете веднаш. УВ-зраците ги оштетуваат клетките и го забрзуваат стареењето. Изберете производ со SPF 30 или повисок, со ознака за „широк спектар“ (broad spectrum) на заштита.

Како што се приближувате кон 60-тата година…
Ако веќе го правите сето горенаведено, додадете го и ова:

1. Разговарајте со вашиот лекар за хормонска терапија

Падот на нивото на хормони за време на менопаузата предизвикува бројни симптоми. Хормонската терапија може да помогне, но за тоа треба да се консултирате со вашиот лекар.

2. Одржувајте го мозокот активен

Повеќето луѓе доживуваат одреден степен на когнитивно опаѓање до 70-тата година од животот. Активностите како читање, хобија и решавање крстозбори помагаат во зачувувањето на мозочните функции.

3. Вклучете вежби за флексибилност и рамнотежа

Како што старееме, телото станува покруто. Вежбите за истегнување и рамнотежа стануваат клучни. 4. Додадете движења за експлозивна сила

Тие го подобруваат времето на реакција и можат да помогнат во спречувањето на падови. Не мора да станува збор за скокови; тоа можат да бидат и контролирани движења, како на пример замавнувања со „кетлбел“ (kettlebell) тег.

Без оглед на тоа во која фаза од животот се наоѓате, секогаш е вистинското време да усвоите здрави навики. „Никогаш не е доцна“, нагласува МекПарланд.