Контролорите имале 17 минути да го спречат судирот на возовите во Шпанија: Никој не реагирал/ВИДЕО

Никој не понуди логично објаснување за железничката несреќа во која загинаа најмалку 68 луѓе. Министерот за транспорт, Оскар Пуенте, ја опиша ситуацијата како „неразбирлива“, а клучно прашање за истрагата е како ниту контролорот, ниту неговите претпоставени не забележале што се случува во текот на цели 17 минути.

Толку време му требало на брзиот воз „АВЕ“ (AVE) да помине 25 километри и да стигне до запрен воз на компанијата „Ирио“ (Iryo). Истражителите се обидуваат да утврдат зошто никој не забележал дека воз со 397 патници се движи кон судир со друг воз, во кој имало 147 патници, пренесува „Ел Паис“ (El País).

Истрагата е насочена кон човечка грешка.

Во текот на тие 17 минути – помеѓу 8:36 и 8:53 часот – несреќата можела да се спречи со едноставна наредба до машиновозачот на возот „АВЕ“ да кочи. Министерот Пуенте директната одговорност му ја припишува на контролорот на сообраќајот. Контролорот е изолиран во контролниот центар, придружуван од адвокат и добива психолошка поддршка, а исто така, бил испрашуван и од полицијата.

Desplazados más de 300 Guardias Civiles a la zona del #AccidenteFerroviario de Urda para apoyar en labores de auxilio e investigación. pic.twitter.com/tETs5ADHdr

— Guardia Civil (@guardiacivil) October 28, 2026

Пуенте потврди дека не разговарал со лицето, бидејќи операторот одлучил да комуницира исклучиво преку адвокат и со полициски службеници испратени од истражниот судија. Контролорот не бил сам, а со него имало помошник, а надзор вршел и супервизор, пренесува „Индекс“.

И покрај тоа, никој не му наредил на возот „АВЕ“ да застане или, во најмала рака, да ја намали брзината. Според министерот, ситуацијата е уште почудна бидејќи контролорот бил поправен од еден од шесте машиновозачи, на кои претходно им наредил да продолжат „нормално“ – односно со полна брзина. Машиновозачот го предупредил дека, во случај на дефект на ИТ системот, протоколот наложува „возење по вид“ (движење со претпазливост), со ограничување на брзината од 40 километри на час.

Сè уште нема јасен одговор зошто контролорот потоа не им наредил на другите – вклучително и на возот „АВЕ“ вклучен во инцидентот – да ја намалат брзината. Технички експерти и владини извори објаснуваат дека операторот имал три јасни предупредувања: известување од воз на „Ирио“ (Iryo) дека не може да тргне поради дефект, приказ на запрен воз на неговиот екран, како и црвен сигнал на тој дел од пругата, токму во моментот кога тој издал налог за повторно воспоставување на сообраќајот.

Редоследот на настаните е сосема јасен, објасни министерот – факт што го потврдуваат и неколку владини извори.

Сите одлуки и налози биле забележани, како во аудио, така и во пишана форма, а техничките експерти веќе ги разгледале. Проблемите започнале во 8:30 часот наутро, кога дошло до дефект во „LZB“ – ИТ системот што управува со шпанските возови за големи брзини. Првично, сè се одвивало според протоколот. Кога системот ќе откаже – што според Пуенте е ретка појава, но сепак се случува – тој автоматски ги запира сите возови на тој дел од пругата.

Токму тоа се случило и овој пат. Од Владата наведуваат дека во тој реон имало шест возови – по три во секоја насока.

Во такви ситуации, системот преминува на рачно управување, а клучните одлуки ги носат оператори (луѓе). Пуенте истакна дека ова е вообичаена појава во сите видови транспорт, вклучително и во авијацијата: кога автоматизираните системи ќе откажат, контролата ја презема човек.

Во овој случај, тимот се состоел од контролор, помошник и супервизор. Само шест минути по запирањето – во 8:36 часот – контролорот одлучил повторно да го пушти сообраќајот. Тој издал налози, телефонски и писмено, сите возови да продолжат „нормално“.

Тој морал да види на своите екрани дека еден воз стои во место; затоа, останува нејасно како можел да им нареди на сите возови да продолжат со полна брзина. Понатаму, тој добил и директна информација од возот на „Ирио“ дека истиот е во дефект.

Седумнаесет минути до судирот

На прес-конференција, Пуенте изјави дека „судир меѓу два воза во шпанската железничка мрежа е навистина неверојатен“.

Тој напомена дека ја разгледал целосната реконструкција на несреќата и ги преслушал снимките од комуникацијата помеѓу контролниот центар и возовите. Министерот ја повтори оценката дека инцидентот бил предизвикан од „човечка грешка на оператор од Adif, по дефект на примарниот систем за сигнализација“.

Министерот објасни дека системот LZB откажал околу 8:30 часот поради „грешка во комуникацијата меѓу компјутерите“, што довело до запирање на шест воза.