Кога и како авионите ќе можат да летаат климатски неутрално и без кондензациски? Како изгледа роверот што европските истражувачи планираат да го користат за да дупчат дупка длабока два метра на марсовската месечина Фобос во 2028 година? Одговорите на ваквите прашања беа понудени на Меѓународниот воздухопловен саем (ИЛА), еден од најголемите саеми од ваков вид во Европа. ИЛА заврши минатиот викенд во Берлин.
Кризата што ја погоди цивилната авијација поради војната со Иран таму речиси и не се чувствува. Имено, низ целиот свет се зборува за високите цени на нафтата и недостатокот на керозин. Цените на авионските билети растат, а летовите се откажуваат.
Организаторите на саемот, сепак, го славеа рекордот, како што рече на отворањето Михаел Шелхорн, претседател на Германското здружение на воздухопловни индустрии. Додека во 2024 година учествуваа 600 изложувачи од 31 земја, оваа година имаше повеќе од 750 од 37 земји. Изложбените простори во сите сали се „резервирани од ноември“, рече Шелхорн.
Одбранбената индустрија е во центарот на вниманието. Светот брзо се вооружува, а во време на војна и глобални закани, оваа индустрија се справува подобро од кога било. Посебен акцент се става на беспилотните системи, особено на беспилотните летала. Она што некогаш беше хоби и забава, сега е индустрија вредна милијарди евра.
Во таканаречениот „дрон кејџ“, кафез опкружен со мрежи, војник од Бундесверот управува со мал извиднички дрон наречен Црн стршлен 4. Дронот снима висококвалитетни фотографии и може да детектира извори на топлина на земјата. Толку е мал што по демонстрацијата исчезнува во кутијата што пилотот ја носи околу вратот.
Фокусот е ставен на борбените апликации со дронот претставен од германско-украинското заедничко претпријатие „Квантум Фронтлајн Индастриз“. Моделот може да лета до 20 километри и да носи товар тежок до четири килограми. Фрлањето експлозиви е прикажано со употреба на пластични имитации. Јасно е дека искуството од руската војна против Украина е вклучено во неговиот развој. Високотехнолошката компанија „Квантум Системс“ од Минхен, основана во 2015 година, игра важна улога во поддршката на украинските вооружени сили.
Стартап компаниите за одбрана „Хелсинг“ и „Старк Дифенс“ веќе добија големи нарачки од Бундесверот за борбени беспилотни летала за еднократна употреба, таканаречени „скитнички муниции“. Овие компании промовираат дополнителни беспилотни системи со автономни функции на саемот, кои веројатно ќе играат сè поважна улога во идните воени сценарија.
Поради значително зголемениот германски буџет за одбрана – кој се очекува да достигне 108 милијарди евра оваа година – на овогодинешниот ИЛА владееше златна треска. Компаниите од сосема различни економски сектори исто така сакаат дел од големиот колач, односно дел од изобилните средства наменети за одбрана.
Меѓу нив беше и традиционалниот „Друк“ со седиште во Хајделберг, чија основна дејност е производство на печатарски машини, кој сега преку подружница на компанија нуди системи за одбрана од беспилотни летала.
Исто така, голем интерес на саемот имаше во изложбениот простор на компанијата „Дил Дифенс“ која претставува нова верзија на системот за воздушна одбрана „Ирис-T“. Системот не го користи само Бундесверот, туку е и многу баран на меѓународниот пазар. Компанијата вели дека имаат многу нарачки и планираат да инвестираат до 1,5 милијарди евра во изградба на производствени погони, нови хали и машини.
Ова покажува дека воздушната одбрана повторно станала исклучително важна, бидејќи станува збор за заштита на сопствената територија, цивилното население и критичната инфраструктура од воздушни напади.
Овој став го дели и германскиот канцелар Фридрих Мерц, кој е задоволен и од добрите деловни резултати на германските компании. Во време на економски тешкотии во Германија, воздухопловната индустрија е редок исклучок, пишува Дојче Веле.
Според податоците од германското Министерство за економија, овој сектор постигнал раст од 19 проценти во 2025 година, а бројот на вработени се зголемил на 130.000.
„Воздухопловната и вселенската индустрија се стратешки клучни сектори“, рече Мерц по посетата на саемот и посочи на новата стратегија за воздухопловна индустрија на федералната влада, која за прв пат го вклучува и воениот сектор.
Во наредните години се планирани 35 милијарди евра за одбранбени активности во вселената. Мерц, исто така, изрази надеж дека компанијата „Исар Аероспејс“ успешно ќе ја лансира својата ракета-носач веќе во јуни.
