Војната во Иран подарок за Путин – руската нафта доби премиум цени

Рускиот претседател, Владимир Путин, влезе во новата година соочувајќи се со болен избор: да ја ограничи својата таканаречена специјална воена операција во Украина или да ризикува сериозна штета на руската економија. Речиси прекуноќ американскиот претседател, Доналд Трамп, му даде решение: американско-израелските напади врз Иран ги зголемија цените на нафтата, зголемувајќи го главниот извор на приходи на Кремљ и олеснувајќи му на Путин да ги одржи своите воени напори, пишува бриселски „Политико“.

Само пред неколку недели, расположението меѓу економската елита на Русија беше мрачно. Буџетскиот план на руското Министерство за финансии за оваа година претпоставуваше основна референтна вредност од 59 долари за барел уралска сурова нафта, главната извозна мешавина на земјата. Но, во јануари, приходите од тој енергенс паднаа на најниско ниво од 2020 година, зголемувајќи го разочарувачкиот даночен товар, наведува весникот.

– Беше далеку од колапс – рече Сергеј Вакуленко, виш соработник во Центарот „Карнеги Русија Евроазија“, додавајќи дека морале да се носат тешки одлуки: да се намалат трошоците, да се зголемат даноците, па дури и да се размислува за намалување на воените трошоци, иако запирањето на војната во Украина никогаш не било на маса.

Потоа Израел и САД го нападнаа Иран. Додека Техеран возврати и се прелеа конфликтот во регионална војна, превозот низ Ормутскиот Теснец застана, што ги зголеми цените на нафтата.

– Одеднаш Москва го доби овој подарок – рече Владимир Милов, поранешен заменик-министер за енергија, кој стана критичар на Кремљ во егзил.

Денес, рече тој, руските претставници се „многу, многу среќни“. Наместо да се продава со попуст поради западните санкции, руската сурова нафта сега може да достигне премиум цени, бидејќи нејзините главни купувачи, Индија и Кина, се борат да обезбедат резерви. Уште повеќе, тие ќе имаат благослов од Вашингтон. Минатиот петок, Министерството за финансии на САД издаде 30-дневно ослободување со кое ѝ дозволува на Индија да купува руска сурова нафта за да „овозможи нафтата да продолжи да тече на глобалниот пазар“. Еден ден подоцна, секретарот за финансии, Скот Бесент, рече дека Соединетите Држави би можеле да „ги повлечат санкциите за друга руска нафта“, што е остар пресврт од минатогодишната политика на казнување на земјите за купување руска енергија.

– Русија беше и продолжува да биде сигурен снабдувач и на нафта и на гас – изјави портпаролот на Путин, Дмитриј Песков, за новинарите во петокот, во она што звучеше како продажен предлог, додавајќи дека се зголемила побарувачката за руски енергетски производи.

Во меѓувреме, помошникот на Кремљ, Кирил Дмитриев, се пофали во серија објави на „Икс“ дека „цунамито од нафтениот шок штотуку започнува“, критикувајќи ја одлуката на Европа да се исклучи од руската енергија како „стратешка грешка“. Во понеделникот, про-Кремљ коментаторите дистрибуираа статија во „Волстрит џурнал“ во која се предвидува дека би можеле да скокнат цените на нафтата на 215 долари.

Но, експертите за енергија предупредуваат дека е прерано Москва да прогласи победа. Дали ќе се покаже иранската криза како лек за руската економија, директно зависи од тоа колку долго ќе трае. Според Милов, за да направи значајна разлика за економијата, на Русија ќе ѝ треба цената на нафтата да остане на сегашното ниво околу една година.

– Еден или два месеци високи цени сигурно би помогнале, но нема да ја спасат – рече тој.

Вакуленко, пак, смета дека краток скок на цените само „ќе помогне да се одложат тешките одлуки“.

Има уште една причина поради која Русија може да се смета за добитник во оваа несреќна ситуација: со секој ден борби, осиромашуваат резервите на оружје на САД, на кои се потпира Украина за да се одбрани.