Светот во шок по победата на Алтернатива за Германија: Мерц пред најтешкиот политички тест

„Овој резултат ја менува цела Германија“ – потресениот Фридрих Мерц се соочува со последиците од убедливата победа на АфД, која ја разниша германската политичка сцена, предизвика остри поделби во Европа и отвори ново прашање за иднината на германската десница

Германската политичка сцена е потресена по убедливата победа на Алтернатива за Германија (AfD) на изборите во Саксонија-Анхалт. Партијата освои 43,8 отсто од гласовите, повеќе од двојно во однос на резултатот од пред пет години, додека ЦДУ на канцеларот Фридрих Мерц падна на 17,2 отсто.

За канцеларот Мерц, тоа е тежок политички удар. Видливо потресен, тој призна дека изборите не ја промениле само Саксонија-Анхалт туку и „цела Германија“, со последици што, според него, може да бидат и меѓународни. Тој предупреди дека Алтернатива за Германија се залага за прекин на германската поддршка за Украина и дека дел од нејзините политичари имаат блиски врски со кругови околу Владимир Путин.

Но, Мерц истовремено порача дека нема да отстапи од својот политички курс. Тој ги брани реформите на Владата, вклучително и непопуларната пензиска реформа, и инсистира на зачувување на уставните вредности.

Најголемиот проблем допрва доаѓа. Алтернатива за Германија освои 43,8 отсто и се приближи до апсолутното мнозинство во покраинскиот парламент. Сега се поставува прашањето дали ќе успее ЦДУ да го одржи своето непартнерство со Алтернатива за Германија и да спречи нејзини пратеници да го поддржат кандидатот на победничката партија, Улрих Зигмунд, за покраински премиер.

Токму тука се отвора нов фронт за Мерц. Во ЦДУ расте нервозата поради лошиот резултат, а евентуалната соработка со Алтернатива за Германија би можела да предизвика сериозна внатрепартиска криза и дополнително да ја разниша позицијата на канцеларот.

Во меѓувреме, победата одекна низ Европа. Европската популистичка десница ја поздрави како доказ дека се менуваат политичките сили на континентот. Италијанскиот вицепремиер, Матео Салвини, порача дека „е можна поинаква Европа“, додека лидерот на шпанскиот „Вокс“, Сантијаго Абаскал, ја нарече победата „голема надеж за Германија и за Европа“.

Од друга страна, реакциите од политичкиот центар беа остри. Полскиот премиер, Доналд Туск, жестоко го осуди триумфот на Алтернатива за Германија, предупредувајќи на последиците од јакнењето на германската крајна десница.

Самата Алтернатива за Германија веќе гледа кон следната цел. Копретседателката Алис Вајдел побара мандат за управување со Германија, додека Улрих Зигмунд директно го нападна Мерц, тврдејќи дека секој ден што го поминува тој на канцеларската функција е „еден ден премногу“.

Следните чекори ќе бидат клучни. Формирањето власт во Саксонија-Анхалт ќе покаже дали може да издржи политичкиот „заштитен ѕид“ околу Алтернатива за Германија, а следните покраински избори ќе покажат дали е победата изолиран успех или почеток на поширок политички пресврт во Германија.

Едно е сигурно: изборите во Саксонија-Анхалт веќе не се само германска приказна. Тие станаа европски политички сигнал, а Фридрих Мерц е меѓу првите лидери што ги чувствуваат последиците.