Нема кој да меси леб, да лепи плочки, да варосува, да поправа чешми…

Иако платите на пекарите, водоводџиите, електричарите, молерите и на плочкарите постојано растат, работодавците и граѓаните сè потешко наоѓаат квалификуван кадар. Дел од мајсторите заминаа во странство, а младите ретко се одлучуваат за овие занимања, кои денес се меѓу најбараните на пазарот на трудот

Да се најде добар пекар, молер, гипсар, водоводџија, електричар или плочкар станува сè потешка мисија. Иако платите во овие професии во последните години значително пораснаа и во дел од случаите достигнуваат нивоа споредливи со оние во странство, недостигот на работна сила останува еден од најголемите проблеми со кои се соочуваат компаниите и граѓаните.

Работодавците велат дека побарувачката за квалификувани мајстори е огромна, особено во градежниот сектор, каде што многу проекти се соочуваат со недостиг од изведувачи. Истовремено, граѓаните се жалат дека за најобични поправки во домот мора да чекаат со недели и дека цените на услугите постојано растат.

Градежниот експерт Никола Велковски вели дека проблемот е особено изразен во помалите градови, каде што добри мајстори речиси и да нема.

– Во Скопје сè уште може да се најде занаетчија, но во другите градови тоа е многу потешко. Голем дел од мајсторите се преселија во главниот град или заминаа во странство. Водоводџии, електричари, гипсари, плочкари и инсталатери се меѓу најбараните професии не само кај нас туку и во Европа. Денес е тешко да се најде мајстор и за изградба и за обична поправка во домот – вели Велковски.

Според него, причина за ваквата состојба е долгогодишното занемарување на средното стручно образование.

– Со години младите беа насочувани кон факултетите, додека занаетите се сметаа за помалку атрактивни професии. Денес се гледаат последиците. Побарувачката е огромна, а понудата на работници е мала. Затоа и цените на услугите растат, а добрите мајстори заработуваат многу добро – додава Велковски.

Проблем со кадар има и во мелничко-пекарската индустрија. Иако платите во секторот континуирано растат, интересот кај младите за овие професии останува мал.

– Просечната возраст на вработените пекари е над 58 години. Поради недостигот на кадар, постојано сме принудени да ги зголемуваме платите. Во моментов, платите за мајстор за бурек и за производство на бели печива се движат од 50.000 до 60.000 денари, а другите вработени имаат над 40.000 денари нето-плата. И покрај тоа, интересот за работа е мал – вели Горан Малишиќ, претседател на Групацијата на мелничко-пекарската индустрија.

Според него, младите сè поретко се одлучуваат за занимања што бараат рачна работа, физички ангажман и работа во специфични услови, иако заработката е солидна и сигурна.

Познавачите на пазарот оценуваат дека професиите што долго време беа сметани за занимања од „втора лига“, денес повторно стануваат едни од најценетите. Електричарите, водоинсталатерите, гипсарите, молерите и плочкарите имаат работа во текот на целата година, а голем дел од нив дополнително работат приватно и остваруваат приходи далеку над просекот.

Експертите предупредуваат дека без поголем интерес за средното стручно образование и без нови генерации квалификувани работници, недостигот на мајстори дополнително ќе се продлабочува. Тоа ќе значи уште повисоки цени на услугите, подолго чекање за изведба на работите и сè поголем притисок врз градежниот сектор и врз другите дејности што зависат од стручната работна сила.

(А. С.)