Израел избира нова влада: Нетанјаху се бори за политички опстанок!

Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху се соочува со борба за политички опстанок на денешните избори, на кои гласачите ќе го оценуваат неговото лидерство по нападот на Хамас во 2023 година, војните во Газа и со Иран, како и сè подлабоката меѓународна изолација на Израел.

Сепак, Нетанјаху – лидерот со најдолг стаж во Израел, кој е на власт 19 години – останува исклучително вешт во политичкиот опстанок. Неговата националистичка политика е сè поцврсто вкоренета, а поради фрагментираната состојба во земјата, тој би можел да биде во најдобра позиција за формирање влада.

Анкетите покажуваат тесна трка меѓу партијата Ликуд на Нетанјаху и нејзините десничарски сојузници, од една страна, и ривалската коалиција предводена од Гади Ајзенкот – поранешен началник на Генералштабот на армијата и застапник за строги безбедносни политики – кој ужива поддршка и од десницата и од политичкиот центар.

Гласањето започна откако избирачките места се отворија во 7 часот наутро по локално време. Избирачките места се затвораат во 22 часот.

Во својата кампања, Нетанјаху се фокусираше на своето лидерство во време на војна и на сојузот со американскиот претседател Доналд Трамп, кој му даде поддршка и застана на страната на Израел кога тој го нападна Иран. Во неделата, Нетанјаху изјави дека Трамп е подготвен повторно да преземе акција за „конечно“ да ја елиминира иранската закана – но само под услов Нетанјаху да остане на власт.

Ајзенкот го обвини Нетанјаху дека „се потпира на кампања на ширење страв, лаги и закани“ и изрази уверување дека Трамп „целосно ќе соработува со кој било лидер што ќе го изберат граѓаните“.

За да формира влада, Нетанјаху можеби повторно ќе мора да се потпре на лидерите од крајната десница, Итамар Бен-Гвир и Безалел Смотрич. И двајцата се соочија со санкции од одредени западни земји, кои ги обвинуваат за поттикнување насилство врз Палестинците; Во меѓувреме, според анкетите, партијата „Еврејска моќ“ (Jewish Power), предводена од Бен-Гвир, бележи пораст на поддршката.

Ниту Нетанјаху, ниту Ајзенкот немаат загарантиран пат до власта. Доколку ниту еден од нив не успее да формира владејачка коалиција во парламентот со 120 пратенички места, Нетанјаху би можел да остане на чело како привремен премиер сè до одржувањето на новите избори следната година.

Овие избори доаѓаат по еден од најбурните периоди во Израел од неговото основање во 1948 година – период одбележан со траумата од нападот на Хамас на 7 октомври 2023 година, израелската воена офанзива во Газа како одговор на тоа, како и длабоки внатрешни поделби околу политиките на десничарската влада на Нетанјаху.

За многумина од противниците на Нетанјаху, клучното прашање на овие избори е одговорноста за безбедносните пропусти на 7 октомври – најсмртоносниот ден во историјата на Израел.