Хантавирусот, познат и како причинител на таканаречената „глувчешка треска“, во последните денови повторно е во центарот на вниманието низ целиот свет, а малкумина знаат дека оваа болест е присутна во соседна Србија со децении. Првата епидемија е регистрирана во 1961 година на Фрушка Гора, која сè уште се смета за едно од познатите ендемски подрачја.
Иако ретко се споменува во јавноста, хантавирусот не е нова болест или нешто што постои само во далечни земји. Експертите предупредуваат дека вирусот се пренесува преку заразени глодари, најчесто со вдишување честички од нивната урина, измет или плунка, а симптомите на почетокот може да личат на обичен грип – поради што многумина не се сомневаат веднаш на инфекција.
Серотиповите Сеул, Пуумала и Добрава (Белград) се присутни во регионот, а болеста за прв пат е опишана во Србија во 1954 година. Првата голема епидемија е регистрирана седум години подоцна на Фрушка Гора, во воен колектив за време на кампување.
Како се пренесува хантавирусот?
Вирусот го пренесуваат глувци и стаорци, а луѓето најчесто се инфицираат кога престојуваат во соби или природа каде што има глодари. Ризикот постои при чистење на подруми, тавани, викендички, шупи или напуштени згради во кои има траги од глодари. Инфекцијата може да се добие и при кампување или работа во шума и на полиња.
Експертите особено предупредуваат дека глувчешкиот измет никогаш не треба да се усисува или мете на суво, бидејќи тогаш малите честички се креваат во воздухот и можат да се вдишат.
Симптоми кои личат на грип, но можат да станат опасни
Првите симптоми обично се појавуваат една до неколку недели по контактот со вирусот и често личат на грип или тешка настинка:
висока температура
силна малаксаност
болки во мускулите и грбот
главоболка
гадење и повраќање
болки во стомакот
Тешките форми на болеста можат да предизвикаат проблеми со бубрезите, крварење, низок крвен притисок, отежнато дишење и сериозно оштетување на белите дробови.
Лекарите предупредуваат дека е особено важно веднаш да се посети лекар ако некое лице има симптоми по престој на отворено или во контакт со глодари.
Фрушка Гора со години се смета за ризична зона
Институтот за јавно здравје на Војводина наведува дека Фрушка Гора е познато природно жариште на оваа болест, но дека случаите се појавуваат спорадично и во други делови на Србија. Епидемиите се почести за време на таканаречените „глувчешки години“, кога има ненадејно зголемување на бројот на глодари.
Според достапните податоци, во текот на 2023 година, во Србија се регистрирани повеќе случаи на инфекција, а експертите го поврзуваат зголемениот број на пациенти со поголема популација на глодари.












