Многу германски региони ќе мора да се прилагодат на намалувањето на бројот на жители во текот на следните две децении. Повеќе од две третини од 400-те окрузи и градови во земјата би можеле да изгубат дел од своето население до 2045 година, според студијата „Демографската состојба на нацијата“, претставена во вторникот од страна на Берлинскиот институт за население и развој и Фондацијата „Вистенрот“ (Wüstenrot). Студијата предвидува дека населението на Германија би можело да изнесува 81,8 милиони до 2045 година – што претставува намалување од околу 1,7 милиони луѓе, бројка еднаква на населението на Минхен.
Претходната студија од 2019 година претпоставуваше дека вкупното население ќе остане стабилно на среден рок – барем во текот на периодот на проекција што завршува во 2035 година. Во тоа време, се очекуваше раст во 160 региони, додека сега тој се предвидува во само 125. Сепак, од 2019 година, стапката на наталитет е намалена, како и имиграцијата во последните години; ова се два клучни фактори што влијаат врз идните демографски трендови. Студијата се објавува од 2004 година, а ова е нејзиното петто издание.
Студијата забележува дека разликите меѓу поединечните региони се зголемуваат, особено во источна Германија. Додека градовите како Лајпциг, Потсдам и Дрезден – како и округот Даме-Шпревалд во близина на Берлин – се очекува да продолжат да растат, дури 42 од 50-те региони што се соочуваат со најголем предвиден пад на населението се наоѓаат во источна Германија. На пример, градот Зул во Тирингија би можел да изгуби до 30 проценти од своето население.
Значајни разлики постојат и во западниот дел на земјата. Градовите како Франкфурт на Мајна и Дизелдорф веројатно ќе продолжат да растат, додека Сарланд речиси сигурно ќе продолжи да губи население. „Намалувањето на населението не е проблем само за источна Германија“, објаснува раководителот на студијата, Адријан Караско Хајерман од Берлинскиот институт.
Демографските разлики постојат и надвор од поделбата меѓу источниот и западниот дел на земјата. Истражувачите предвидуваат дека германското население на работна возраст ќе се намали за 4,7 отсто до 2045 година. Ова се должи на фактот што голем број припадници на генерацијата „бејби-бум“ ќе заминат во пензија во наредните години, додека на пазарот на трудот влегуваат значително помали генерации. Овој тренд особено силно ќе ги погоди сојузните покраини во источна Германија: во Тирингија, Саксонија-Анхалт и Мекленбург-Западна Померанија – како и во Сарланд – населението на работна возраст би можело да се намали за меѓу 12 и 18 отсто. Единствено градовите-покраини Берлин, Хамбург и Бремен би можеле да забележат раст.
Истовремено, бројот на луѓе постари од 67 години низ земјата би можел да се зголеми за 14,5 отсто. Според статистичките податоци од 2023 година, оваа возрасна група веќе сочинува околу 19,1% од населението; со ова зголемување, тие би сочинувале над 23%. Всушност, овде постои разлика помеѓу Истокот и Западот. Во Западна Германија, многу припадници на генерацијата родена околу 1960-тите години дури сега ја достигнуваат возраста за пензионирање, додека од поранешната Источна Германија (ГДР) многу луѓе се иселиле, што значи дека процесот на стареење е многу понапреднат во сојузните покраини како Саксонија, Саксонија-Анхалт и Тирингија. Накратко кажано – и едноставно затоа што никој не живее вечно – бројот на пензионери таму всушност би можел да забележи релативен пад.
Сепак, фактот останува: помало работно активно население што плаќа придонеси ќе мора да ја финансира грижата за уште поголем број пензионери. Германскиот пензиски систем одамна престана да биде самоодржлив само преку придонесите на вработените; иако мал дел од недостигот се покрива со инвестиции, огромниот дел доаѓа од државниот буџет. Во 2025 година, тој износ достигна 123,2 милијарди евра, што претставува приближно 28,4% од приходите на пензиското осигурување.
Со повеќе пензионери и помалку работници, ова неизбежно ќе стане огромен товар за државниот буџет во блиска иднина, бидејќи веројатно ќе биде неопходно да се покријат повеќе од 30% од трошоците поврзани со пензиите. На ова се надоврзува и дефицитот во здравственото осигурување: тој е веќе огромен, а иако и младите луѓе се разболуваат и имаат потреба од нега, медицинскиот третман за постарите лица е генерално почест, подолготраен и покомплексен, известува „Дојче веле“.
Бидејќи се очекува трендот на поголем број смртни случаи отколку раѓања да продолжи речиси насекаде, клучен фактор ќе биде бројот на луѓе што се доселуваат во одредени региони во споредба со оние што ги напуштаат. Сепак, таквите миграциски обрасци се потешки за предвидување отколку стапките на наталитет и морталитет. Имајќи ги предвид неодамнешните трендови и променливите политички околности, авторите на студијата поаѓаат од претпоставката дека нето-имиграцијата во Германија во иднина ќе биде помала отколку што била досега.
Сепак, ова претставува тешко решив проблем за креаторите на политиките: особено во последно време, залагањето за намалена имиграција е клучно за изборен успех, додека единствените преостанати опции се продолжување на работниот век, дополнително зголемување на придонесите што ги плаќаат граѓаните или намалување на пензиите. Сите партии се свесни за оваа дилема, но исто така сфаќаат дека спроведувањето на овие мерки е сигурен начин за губење на следните избори.
