Светската банка предупредува дека војната на Блискиот Исток ќе предизвика нагло зголемување на цените на енергијата за 24 проценти во 2026 година.
Вкупните цени на стоките ќе скокнат за повеќе од 16 проценти, што дополнително ќе ја поттикне инфлацијата и ќе го забави глобалниот економски раст.
Според извештајот, војната предизвика еден од најголемите шокови во снабдувањето со нафта, со почетен пад на глобалното снабдување од околу 10 милиони барели дневно.
Нападите врз енергетската инфраструктура и прекините во транспортот преку Ормутскиот теснец, низ кој минува околу 35 проценти од светската поморска трговија со сурова нафта, дополнително ја влошија ситуацијата, вели Светската банка.
Цената на суровата нафта од типот Брент веќе беше за 50 проценти повисока во средината на април отколку на почетокот на годината, додека за 2026 година се предвидува просечна цена од 86 долари за барел, во споредба со 69 долари во 2025 година.
Овие проекции претпоставуваат дека најтешките нарушувања ќе се стабилизираат до мај и дека транспортот преку клучните рути ќе се нормализира до крајот на годината.
Главниот економист на Светската банка, Индермит Гил, предупредува дека војната има „ефект на бранување“ врз глобалната економија, прво преку зголемување на цените на енергијата, потоа на храната, а потоа преку инфлацијата и зголемувањето на каматните стапки, што дополнително ги зголемува трошоците за задолжување.
Цените на ѓубривата би можеле да пораснат за 31 процент во 2026 година, што дополнително би ги намалило приходите на земјоделците и би ги загрозило приносите.
Во исто време, цените на индустриските метали како што се алуминиумот, бакарот и калајот би можеле да достигнат историски максимуми, поттикнати од силната побарувачка од сектори како што се центри за податоци, електрични возила и обновлива енергија.
Скапоцените метали се исто така во пораст, при што се очекува просечните цени да скокнат за 42 проценти оваа година, поттикнати од зголемената побарувачка за инвестиции во безбедни засолништа во услови на геополитичка неизвесност.
Во економиите во развој, инфлацијата би можела да се искачи на 5,1 процент во 2026 година, што е за еден процентен поен повеќе од проценките пред конфликтот, додека растот е ревидиран надолу на 3,6 проценти.
Во понегативно сценарио, ако конфликтот продолжи или има понатамошни штети на клучната инфраструктура, просечните цени на нафтата би можеле да достигнат 115 долари за барел.
Во тој случај, инфлацијата во економиите во развој би можела да се искачи на 5,8 проценти, ниво забележано само за време на енергетската криза во 2022 година, според извештајот на веб-страницата на Светската банка.
Заменик-главниот економист на Светската банка, Ајхан Косе, предупредува дека владите имаат ограничен фискален простор за реакција и дека треба да се избегнуваат широки, неселективни мерки за поддршка што би можеле дополнително да ги нарушат пазарите, а наместо тоа да се фокусираат на насочена и привремена помош за најранливите, пренесе „Танјуг“.
