Скот Бесент: Договор со Иран за отворање на Ормускиот теснец може да се постигне денес или утре

Американскиот министер за финансии, Скот Бесент, денес изјави дека постои можност денес или утре да се постигне договор со Иранците за повторно отворање на Ормускиот теснец.

Бесент изрази оптимизам за американската телевизиска мрежа CNBC дека договорот со Иран ќе има позитивно влијание врз цените на енергијата, истакнувајќи дека стотици бродови чекаат да го продолжат своето патување.

„Иако ситуацијата остана донекаде напната во последните неколку дена, видовме многу бродови како се движат низ теснецот, дури и сега. Затоа очекувам дека цените на енергијата ќе се вратат во нормала, што ќе биде корисно за целиот свет“, додаде американскиот министер.

Њујорк тајмс денес објави дека Иран и Оман наводно се блиску до договор за Ормускиот теснец.

Според весникот, кој се повикува на ирански и американски претставници запознаени со преговорите, Иран и Оман се блиску до договор што би овозможил обновување на поморскиот сообраќај во Ормускиот теснец.

Според овие извори, бродовите што влегуваат во Персискиот Залив ќе користат коридор по должината на иранскиот брег, додека оние што излегуваат ќе пловат во близина на Оманскиот брег.

Иранските власти тврдат дека е планирана „такса за услуги“, но американски функционер го оспорува ова и тврди дека „нема да има такса за навигација“.

Њујорк тајмс наведува дека таков договор би го отворил повторно стратешкиот воден пат, но исто така би ја консолидирал фактичката контрола на Иран врз теснецот.

Весникот потсети дека американскиот државен секретар Марко Рубио неодамна предупреди дека основниот принцип на слобода на навигација не смее да се доведува во прашање за време на процесот на постигнување договор.

Ормутскиот теснец, долг 90 наутички милји, е широк 21 наутички милји во најтесната точка и од 52 до 60 наутички милји во најшироката.

Во мирно време, на еден брод му се потребни пет до седум часа за да помине низ Ормускиот теснец. Големите товарни бродови и танкерите за нафта обично патуваат со безбедна брзина од 10 до 12 јазли (19-22 километри на час) во рамките на шемите за одвојување на насочениот сообраќај. Чекањето на дозвола или координирање на навигацијата со локалните власти дополнително го продолжува времето на транзит.

Ормускиот теснец не е меѓународен воден пат – отвореното море – туку територијалните води на Иран на север и Оман на југ се преклопуваат по целата негова должина. Сепак, иако теснецот не е отворено море, тој е правно класифициран како меѓународен теснец, а бродовите од сите земји имаат законско право на континуиран и брз „транзитен премин“. Бидејќи водите на теснецот им припаѓаат на Оман и Иран, обете земји имаат суверени права над своите делови, иако меѓународните поморски правила ги ограничуваат да го блокираат нормалниот премин во мирно време.