Шокантни резултати од студија: Електронските цигари трајно ги оштетуваат белите дробови, а вкусовите се засебен проблем

Нова студија од српски научници открива дека електронските цигари трајно ги оштетуваат белите дробови, дури и во ниски дози. Вкусовите како што е ментолот се особено опасни.

Години истражувања од научници од Институтот за молекуларна генетика и генетско инженерство (IMGGI) покажаа дека изложеноста на кондензат од електронски цигари доведува до сериозни молекуларни промени, дури и со краткотрајна изложеност на ниски дози кои не се цитотоксични.

Иако често се претставуваат на јавноста како помалку штетна алтернатива, електронските цигари имаат сериозен ефект врз клетките што ги обложуваат дишните патишта. Ова е потврдено од работата на српските научници, која неодамна беше крунисана со објавување на научна студија, која беше објаснета во програмата на Првата програма на Радио Белград „У ритму дана“ од научниот советник и раководител на групата за функционална геномика и клеточна токсикологија во IMGGI, д-р Александра Дивац Ранков.

Што се случува во белите дробови?
Истражувањето беше спроведено ин витро, на клеточни култури, а фокусот беше ставен на молекуларните механизми и здравјето на белодробните клетки по контакт со пареа.

– Покажавме дека изложеноста на овие електронски цигари доведува до оштетување на белодробните клетки, до тој степен што протеините се најмногу погодени – тие не се синтетизираат правилно, ги има помалку и нивната разновидност е намалена – нагласува д-р Дивац Ранков.

Таа додава дека митохондриите, деловите од клетката одговорни за производство на енергија, исто така се погодени и дека целиот процес претставува „голем стрес за клетките“. Од особена загриженост е фактот што промените во протеините се трајни.

– Нашите протеини под ова дејство се трајно променети. Компонентите од течноста се врзуваат и ги менуваат нашите протеини, кои остануваат какви што се и стануваат или нефункционални или токсични за клетката, што дополнително ја нарушува функцијата на белите дробови – објаснува докторката.

Ароми како дополнителна опасност
Течноста за електронски цигари содржи носачи (полиетилен гликол и растителен глицерол) кои се безбедни за консумирање, но чии ефекти при вдишување не се доволно тестирани. Заедно со никотинот, клучниот фактор на штета се аромите.

– Различните вкусови имаат многу различни, но сите многу штетни ефекти врз клетките на белите дробови. Најлошата опција е кога ги имате сите заедно и агресивни вкусови како цимет или ментол. Во нашето истражување, комбинацијата од ментол и лубеница се покажа како најлоша – вели д-р Дивац Ранков.

Според неа, овие процеси, вклучувајќи го и нарушениот липиден метаболизам, се директно вклучени во развојот на хронични заболувања како што се астма, белодробна фиброза и хронична опструктивна белодробна болест, а исто така можат да го зголемат ризикот од канцерогенеза.

Нова епидемија кај младите
Податоците од Институтот „Милан Јовановиќ Батут“ покажуваат дека децата во Србија почнуваат да користат електронски цигари уште на 11 години, додека најголемиот број корисници се на возраст помеѓу 18 и 35 години.

– Електронските цигари создаваат нова епидемија на пушење и ги негираат позитивните ефекти од кампањите против традиционалното пушење. Тие се продаваат како нешто што не е штетно, што мириса и изгледа убаво, и затоа делуваат како алтернатива за децата, што е апсолутно погрешно – предупредува д-р Дивац Ранков.