Меѓународниот одбор на фудбалски асоцијации (IFAB) одобри серија историски промени на правилата кои ќе стапат на сила на почетокот од СП 2026. Новите мерки имаат за цел борба против дискриминацијата, намалување на доцнењата и подобрување на темпото на играта, а вклучуваат и проширени овластувања за ВАР и построги казни за неспортско однесување на играчите. Промените официјално ќе важат од сезоната 2026/27, но ќе имаат премиера на претстојното Светско првенство во САД, Мексико и Канада, објави „Ројтерс“.
„IFAB одобри серија историски промени на Правилата на играта, а Светското првенство во фудбал во 2026 година ќе биде првиот голем турнир што ќе ги примени“, изјави главниот судија на ФИФА, Пјерлуиџи Колина. „Овие промени имаат за цел борба против дискриминацијата, намалување на доцнењата, подобрување на темпото на играта и подобрување на искуството и за играчите и за навивачите“.
Една од најзначајните промени е воведувањето директен црвен картон за играч кој ќе ја покрие устата со раката, подлактницата или со маицата за време на конфронтација со противник или судија. Ова правило беше воведено по инцидентот во кој играчот на Бенфика, Џанлука Престијани, беше обвинет за дискриминаторски навреди упатени кон Винисиус Жуниор додека си ја покривал устата, за што УЕФА му изрече суспензија од шест натпревари.
Сепак, судиите нема да ги казнуваат играчите кои си ги покриваат устата за време на пријателски разговори со соиграчите или противниците. Покрај тоа, секој играч кој ќе го напушти теренот во знак на протест против одлуката на судијата, исто така, ќе добие црвен картон. Истата казна ќе важи и за членовите на тренерскиот персонал кои ги охрабруваат играчите да го сторат тоа.
Тим кој ќе предизвика прекин на натпреварот со напуштање на теренот автоматски ќе го изгуби натпреварот. Мерката е реакција на настаните во финалето на Африканскиот куп на нации, кога Сенегал накратко го напушти теренот во знак на протест против досудениот пенал, пред да се врати да го победи домаќинот Мароко.
ВАР-технологијата, воведена на натпреварите на ФИФА во 2017 година, исто така, добива нови овластувања. „Почнавме (да го користиме) ВАР на натпреварите на ФИФА во 2017 година, на Купот на конфедерации пред Светското првенство во Русија во 2018 година“, рече Колина. „Затоа, (веруваме) дека е време да се преиспита протоколот што беше напишан кога имаше многу ограничено искуство“.
Според новите правила, ВАР ќе може да интервенира и во случаи на погрешно доделени втори жолти картони, во случаи на погрешен идентитет на играч и во случаи на погрешно доделени корнери. Судиите ќе можат да ја коригираат одлуката ако на играчот неправедно му биде покажан втор жолт картон, но нема да можат да му сугерираат на судијата да го покаже ако не го сторил тоа на теренот.
Интервенциите при корнери ќе се користат само за корекција на очигледни грешки кои не го одложуваат продолжувањето на играта. Покрај тоа, ВАР ќе може да реагира кога е направен прекршок пред прекин, како што е корнер. Во овој случај, судијата ќе може да изрече дисциплинска мерка по прегледувањето на снимката, а прекинот ќе се повтори.
ФИФА одлучи да стави крај на зголемената практика тимовите да користат паузи за повреди, обично на голманите, за да одржуваат кратки тактички состаноци со тренерот на аут-линијата. Иако ИФАБ сè уште не се согласил за специфични санкции, Колина рече дека судиите ќе бидат „проактивни“ во спречувањето на вакви ситуации.
„Нема да дозволиме тимовите да одат на клупата кога голманот лежи повреден на земја“, нагласи Колина. „Голманот има право да биде повреден, но играчите немаат право да го напуштат теренот за да имаат некаков вид тајм-аут со своите тренери. Се плашам дека не сме постигнале заедничко решение за санкциите…
Засега, се потпираме на разбирањето на проблемот од страна на играчите. Им рековме: Бидете свесни дека знаеме“. Според новиот протокол, ако голманот добие помош на теренот, на играчите од двата тима нема да им биде дозволено да го напуштат теренот за да се консултираат со тренерите.
Се воведуваат две важни мерки за борба против доцнењето. Првата е визуелно одбројување од пет секунди за фрлања и аути, кое судијата ќе го сигнализира со крената рака. Доколку аутот не се изведе во предвиденото време, топката се доделува на противничкиот тим. Доколку не се изведе гол-аут, на противничкиот тим му се доделува корнер.
Втората мерка се однесува на замените на играчите. Откако судијата ќе ја покаже таблата за замени, играчот кој излегува ќе има 10 секунди да го напушти теренот за игра во најблиската точка по должината на аут-линијата. Доколку не го стори тоа, неговата замена ќе може да влезе во играта само една минута по продолжувањето на играта, со дозвола на судијата. Исклучоци од ова правило ќе бидат повредите на играчите и безбедносните причини.
Друго ново правило е правилото за медицинска помош. Доколку медицинскиот персонал влезе на теренот за игра за да му помогне на играч, тој играч ќе мора да го напушти теренот за игра една минута по продолжувањето на играта. Ова правило има неколку исклучоци: не важи за повреди на голмани, судири меѓу голман и соиграч, сериозни повреди како што се повреди на главата или во ситуации кога од повредениот играч се бара да изведе пенал.
Конечно, сите натпревари на Светското првенство ќе имаат задолжителни паузи за хидратација од три минути во секое полувреме. Паузите ќе се одржат приближно на половина од полувремето, околу 22. минута, но судиите ќе имаат флексибилност да го приспособат времето на паузата во зависност од ситуацијата на теренот, како на пример ако натпреварот е прекинат поради повреда.
