Околу осум отсто од повеќегодишниот буџет на Европската унија за периодот 2028–2034 година би можеле да бидат потребни за отплата на долгот настанат за време на закрепнувањето од пандемијата на коронавирусот, предупреди Тони Марфи, претседател на Европскиот ревизорски суд (ЕРС).
„До крајот на 2027 година, зборуваме за еден билион евра. Тоа е значителна сума“, изјави Марфи во интервју за порталот Raporter со седиште во Брисел, споредувајќи ја ситуацијата со тенџере под притисок.
Според годишниот извештај на ЕРС за 2025 година, вкупниот долг на ЕУ изнесувал 738,9 милијарди евра, што е зголемување во однос на приближно 600 милијарди евра една година претходно.
Најголемиот дел од овој долг е поврзан со програмата „NextGenerationEU“, воспоставена во 2020 година за да ѝ помогне на европската економија да закрепне од последиците на пандемијата. Програмата вклучуваше договор за заедничко задолжување во вкупен износ од 750 милијарди евра.
Марфи предупредува дека земјите-членки на ЕУ сè уште немаат постигнато договор за тоа како ќе се отплаќа долгот. Трошоците за камати поврзани со грантовите од оваа програма би можеле да достигнат 93 милијарди евра во периодот помеѓу 2028 и 2034 година.
Се очекува отплатата да продолжи до 2058 година, но сè уште не е утврдено како ќе се обезбедат потребните средства. Европската комисија предложи воведување нови извори на приходи, вклучително и давачки за мултинационалните компании кои работат во рамките на ЕУ. Без договор за нови приходи, идниот буџет на Унијата би можел да се соочи со значителен недостиг, додека трошоците за отплата на долгот би можеле да ги ограничат средствата достапни за други приоритети.
„Долгот е прифатлив доколку е одржлив. Одговорното управување со буџетот бара стабилен извор на приходи за отплата на долгот и одредено ниво на предвидливост во однос на неговата отплата“, изјави Марфи.
