На Трамп му е потребна помош од Кина во решавањето на кризата на Блискиот Исток

Две недели пред клучниот самит во Пекинг за решавање на клучните спорови меѓу САД и Кина, американскиот претседател Доналд Трамп постави нов услов за разговорите: да помогне во повторното отворање на Ормутскиот теснец. Со затворањето на тој витален морски канал, Иран го прекина протокот на една петтина од светската нафта, што предизвика скок на цените и страв од недостиг што би можел да ја наруши глобалната економија. Трамп сега ги повикува другите нации, вклучувајќи ги Франција, Јапонија, Јужна Кореја и Велика Британија, да соработуваат во обезбедувањето на теснецот, но Кина се чини дека има малку поттик да се согласи со неговите барања, пишува CNN.

За да изврши дополнителен притисок врз Кина, Трамп во интервју за „Фајненшл тајмс“ објавено во неделата рече дека сака да знае дали Кина ќе обезбеди помош пред неговата планирана средба со кинескиот лидер Си Џинпинг на крајот од месецот. Тој додаде дека без одговор, можеби ќе го одложи своето патување.

„Соодветно е оние што имаат корист од теснецот да помогнат да се осигура дека таму нема да се случи ништо лошо“, рече Трамп. „Мислам дека и Кина треба да помогне.“

Барањето е невообичаено – Трамп бара од Кина да ги ризикува сопствените воени ресурси во војна што САД ја започнаа против нација пријателска кон Пекинг и се заканува дека ќе ја прекине дипломатијата ако не се согласи.

Сепак, Кина е во подобра позиција од остатокот од Азија за да издржи долготрајна енергетска криза. Во последните неколку години, Пекинг се подготвуваше за таков нафтен шок со складирање сурова енергија, диверзификација на увозот и инвестирање милијарди во чиста енергија како што се ветер, соларна енергија и електрични возила. CNN, исто така, објави дека Иран размислува да дозволи некои танкери да поминат низ теснецот ако нафтата се продава во кинески јуани.

Реакции во Кина

Војната, за која и американските и израелските претставници рекоа дека ќе трае со недели, го засени самитот во Пекинг. Трамп се соочува и со домашен отпор поради зголемувањето на цените на горивата и ескалацијата на нападите врз иранската енергетска инфраструктура.

„Трамп е сам на светот овие денови, никој навистина не го поддржува“, рече Хенри Хуијао Ванг, претседател на Центарот за Кина и глобализација со седиште во Пекинг. „Тој навистина го вознемири светот со војната во Иран и е во прилично тешка ситуација“.

На прес-конференцијата во понеделник, портпаролот на Министерството за надворешни работи Лин Џиан не даде цврста обврска за поканата на Трамп, но ја повтори важноста на претстојната средба. „Дипломатијата на ниво на шефови на држави игра незаменлива улога во обезбедувањето стратешко водство за односите меѓу Кина и САД. Двете страни остануваат во комуникација во врска со посетата на претседателот Трамп на Кина“, рече Лин.

Предлогот на Трамп за одложување на патувањето доаѓа во време кога американските и кинеските економски претставници се во Париз за да разговараат за потенцијални трговски договори. Неговата моќ во преговорите со Кина беше значително ослабена претходно оваа година кога Врховниот суд пресуди дека тој ги пречекорил своите овластувања со еднострано наметнување царини на сите трговски партнери. Неговата администрација сега разгледува други механизми за воведување слични давачки.

„На САД им е потребна Кина повеќе отколку што Кина им е потребна на САД“, рече Ванг. Трамп, исто така, го предупреди НАТО за „многу лоша“ иднина ако неговите членки не го послушаат неговиот повик да испратат воени бродови, што другите американски сојузници како Јапонија и Австралија досега го одбија.

Улогата на Кина на Блискиот Исток

Кина, еден од најважните стратешки партнери на Иран и најголемиот купувач на неговата нафта, има уште помалку причини да застане на страната на Трамп. Кинеските претставници ги осудија нападите врз Иран и повикаа на итно прекин на огнот, но во исто време ги критикуваа иранските напади врз соседните земји, вклучително и Саудиска Арабија.

Иако Пекинг е малку веројатно да преземе воена акција во Ормутскиот теснец, земјата има личен интерес да воспостави стабилност во поширокиот регион. Кина беше релативно изолирана од нафтената криза, но не е имуна на нејзините пошироки ефекти врз цените на енергијата.

Пекинг, исто така, се позиционираше како дипломатски лидер меѓу земјите од Персискиот Залив, посредувајќи во договор меѓу Иран и Саудиска Арабија за обновување на дипломатските врски во 2023 година.