вторник, јуни 30, 2026
Дома ЕКОНОМИЈА „Европа си пука во нога“: Дали поради новите правила ќе останеме без...

„Европа си пука во нога“: Дали поради новите правила ќе останеме без нафта и гас?

0

Во германската влада избувна сериозен конфликт околу спроведувањето на новата регулатива на ЕУ за емисиите на метан. Додека Министерството за економија предупредува дека построгите правила би можеле да ги загрозат снабдувањето со нафта и гас во Европа и да ги зголемат цените, Министерството за животна средина ги отфрла ваквите предупредувања и вели дека климатските цели не смеат да се одложуваат.

Дебатата доаѓа во време кога ЕУ се подготвува да спроведе нови правила што би можеле значително да го променат начинот на кој европските земји увезуваат енергија од 2027 година.

Германскиот министер за животна средина Карстен Шнајдер од СПД ги отфрли повиците од министерката за економија Катерина Рајхе од ЦДУ за олабавување или одложување на спроведувањето на регулативата на ЕУ за метан.
„Уморен сум од преправањето дека проблемот со емисиите на метан не е сериозен. Одложувањето не е прагматизам, туку дозвола да се продолжи како порано“, изјави Шнајдер за Ханделсблат.

Тој додаде дека Европа, како еден од најголемите пазари во светот, има доволно влијание за да постави глобални стандарди.

„Имаме моќ да поставуваме правила и треба да ја користиме, а не да се повлекуваме“, рече тој.

Што предвидува новата регулатива?

Регулативата има за цел драстично да ги намали емисиите на метан во енергетскиот сектор. Правилата го опфаќаат целиот синџир на производство, транспорт и трговија со нафта, гас и јаглен. Регулативата формално стапи во сила во 2024 година, но првите обврски главно се поврзани со воведување систем за следење на емисиите.

Од 2027 година, производителите на нафта и гас кои сакаат да извезуваат во Европската Унија ќе мора да докажат дека ги мерат, известуваат и контролираат емисиите на метан во согласност со европските правила. Во спротивно, се соочуваат со високи казни.

Индустријата предупредува на сериозни последици

Министерката за економија Рајхе верува дека таков режим може да доведе до сериозни проблеми во снабдувањето со енергија. Најголемите светски извозници на течен природен гас, САД и Катар, веќе го предупредија Брисел дека во моментов не гледаат начин да ги исполнат сите барања од регулативата.

Според нивната проценка, извозниците нема да бидат подготвени да потпишуваат долгорочни договори ако однапред знаат дека би можеле да ги прекршат европските правила.

Експертите предупредуваат дека Европа би можела доброволно да се откаже од голем дел од светското снабдување со нафта и гас, што би го зголемило ризикот од недостиг и повисоки цени на енергијата.

Експертите предупредуваат дека Европа би можела доброволно да се откаже од голем дел од светското снабдување со нафта и гас, што би го зголемило ризикот од недостиг и повисоки цени на енергијата.

Европа сè уште зависи од увозот

Германскиот министер за животна средина смета дека ваквите сценарија се претерани. Според него, на светскиот пазар има доволно производители кои можат да ги исполнат европските стандарди.

„Некои шират непотребна паника“, рече Шнајдер.

Европската унија покрива околу 95 проценти од своите потреби за нафта со увоз, додека увозот на гас сочинува околу 90 проценти од вкупната потрошувачка. Ако Норвешка, која е тесно поврзана со европскиот пазар, се исклучи од пресметката, увозот сè уште сочинува околу 83 проценти од потребите за нафта и 63 проценти од потребите за гас.

Метанот е еден од најпроблематичните стакленички гасови бидејќи има многу посилен ефект на затоплување од јаглерод диоксидот. Емисиите се јавуваат за време на екстракцијата, транспортот, преработката и складирањето на гасот, но и како нуспроизвод од производството на нафта.

САД и Катар бараат измени

Министерот за енергетика на САД, Крис Рајт, и министерот за енергетика на Катар, Саад ал-Каби, во заедничко писмо до претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, и претседателот на Европскиот совет, Антонио Коста, предупредија дека повеќето извозници нема да можат да ги исполнат новите европски барања.

Тие истакнаа дека европските увозници веќе склучуваат договори за испораки за 2027 година и дека останува многу малку време за промена на регулативите.

Според нив, последиците врз снабдувањето со енергија и цените би биле неизбежни.

Брисел нуди компромис, но Берлин не е единствен

Европската комисија ја разгледува можноста за одложување на примената на санкциите до 2030 година, иако непочитувањето на правилата сепак би се сметало за прекршување на регулативите. Рајхе верува дека ова не е доволно бидејќи ниедна сериозна компанија нема да склучува повеќегодишни договори доколку постои правна несигурност.

Сличен став зазедоа и водечките германски деловни здруженија, вклучувајќи ги BDEW и VCI, кои предупредуваат дека барањата на регулативата би биле речиси невозможни за исполнување во пракса.

Германија без заеднички став во Брисел

За разлика од енергетскиот сектор, организациите за климатски промени силно ја поддржуваат позицијата на Шнајдер.

Германското здружение за заштита на животната средина (DUH) предупредува дека многу оператори на нафтена и гасна инфраструктура сè уште не ги пријавуваат сите емисии на метан и повикува на построг мониторинг и доследно спроведување на регулативата.

Бидејќи двајца клучни германски министри не успеаја да постигнат договор, министерката за економија Рајхе нема да го претставува единственото гледиште на Берлин на состанокот на министрите за енергија на ЕУ во Брисел.
Поради внатрешни несогласувања, Германија ќе го даде таканаречениот „германски глас“, што значи дека нема да заземе јасна национална позиција, додека министерката ќе се обиде да го отвори прашањето во разговор со претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен.

ИЗДВОЕНИ