Премиерот Христијан Мицкоски очекува годинава БДП да порасне меѓу 3,5 и 4 проценти, и покрај забавувањето на европската економија. Индустриското производство во вториот квартал бележи раст од 3,4 проценти, со позитивни движења и во преработувачкиот сектор. Според премиерот, бројките покажуваат дека се стабилизира состојбата и дека се создава простор за дополнителен развој. Владата најавува продолжување на мерките насочени кон раст, инвестиции и решавање на економските проблеми
Европа се соочува со сериозни економски предизвици, а тоа е особено важно за Македонија, бидејќи Европската Унија е нашиот најголем трговски партнер. Забавувањето на европската економија, енергетските и геополитичките тензии и неизвесноста во светската трговија се ризици што може да се прелеат и кај македонската економија. Сепак, од домашната економија во моментов стигнуваат сигнали дека продолжува економскиот раст, а еден од показателите за тоа е и зголеменото индустриско производство.
Премиерот Христијан Мицкоски, одговарајќи на новинарски прашања при промоцијата на градскиот воз, порача дека очекува да продолжи растот на бруто домашниот производ и годинава да се движи меѓу 3,5 и 4 проценти. Мицкоски потсети дека Македонија ја завршила 2024 година со реален раст на БДП од 3 проценти, додека во 2025 година растот достигнал 3,5 проценти. Според неговите очекувања, позитивниот тренд да продолжи и годинава, со реален раст од 3,5 до 4 проценти, додека номиналниот раст би се движел околу 8 проценти.
Она што особено охрабрува, според премиерот, е фактот што се гледа растот и во индустријата. Индустриското производство во вториот квартал пораснало за околу 3,4 проценти. Уште поважно е што раст бележи и преработувачката индустрија, што покажува дека фабриките почнуваат да влечат и дека не станува збор само за раст во услугите или во некои други сектори туку има и конкретно зголемување на производството. Кога произведува индустријата повеќе, се зголемуваат нарачките, се активираат компаниите, а со тоа се создава и поголема економска активност.
– Индустриското производство во овие услови е исклучително значаен податок и неговиот раст, особено во вториот квартал, кој е над 3 %, мислам дека е негде околу 3,4 %, но уште повеќе радува фактот што расте преработувачката индустрија – рече Мицкоски.
Тој смета дека овие бројки се сигнал оти состојбата во економијата е стабилизирана и дека сега треба да се продолжи со развој и со дополнително зголемување на производството.
– Овие индикатори се први индикатори што велат дека по овие 24, 25, 26 месеци од оваа влада, конечно стигнуваат позитивни вести, односно, да се изразам попрецизно, конечно е стабилизирана состојбата, која ќе треба да продолжиме да ја развиваме и да ја растеме – нагласи премиерот.
Македонија, како мала и отворена економија, многу зависи од случувањата на европскиот пазар. Ако имаат европските компании помалку нарачки, тоа може да се почувствува и кај македонските извозници, особено кај индустриските капацитети кои се тесно поврзани со европските синџири на производство. Токму затоа растот од 3,5 до 4 проценти би бил значаен резултат доколку се оствари во услови кога расте европската економија многу побавно.
Од Владата велат дека не се откажуваат од економските цели и дека останува фокусот на решавање на проблемите на граѓаните и на создавање услови за дополнителен економски раст.
– Дали сме мотивирани да ги решаваме, да, мотивирани сме и ќе продолжиме да ги решаваме и да не создаваме нови проблеми – порача Мицкоски.
Крај за најевтините тендери – ќе се бара најдоброто
Владата прави нов чекор кон модернизација на јавните набавки, со предлог-закон со кој се најавуваат повеќе промени за поголема транспарентност, подобра конкуренција и поефикасно трошење на државните пари. Најважната промена е што институциите повеќе нема автоматски да ја гледаат само најниската цена. Со новите правила се воведува задолжително користење на критериумот „најдобар сооднос помеѓу цената и квалитетот“, што значи дека при изборот ќе се земаат предвид и квалитетот, вредноста и долгорочната оправданост на понудата.
Предлог-законот предвидува и дополнително унапредување на Електронскиот пазар на набавки од мала вредност. Целта е да се користи оваа платформа повеќе, а со тоа да се отвори простор за поголема конкуренција меѓу фирмите што учествуваат на тендерите. Ова е дел од обврските што ги презела Македонија во Реформската агенда, со активности планирани за 2026 година.
Се оди и чекор понатаму со дигитализацијата. Бирото за јавни набавки ќе добие пошироки можности за користење на современите дигитални алатки, преку кои полесно ќе може да се следат постапките, да се препознаваат ризиците и навреме да се откриваат можните злоупотреби и коруптивни практики. Предвидена е и можност за автоматска размена на податоци со други институции преку веб-сервиси.
Една од промените се однесува и на луѓето што работат со јавни набавки. Наместо досегашното периодично повторно полагање испит за ресертификација, се воведува систем на континуирано професионално усовршување. Практично, службениците ќе треба постојано да ги надградуваат знаењата и да ги следат новите правила и европските практики. Од Владата велат дека се направени измените врз основа на досегашното искуство со примената на Законот за јавни набавки, но и поради потребата да се усогласи системот со актуелните економски услови и со реформските приоритети поврзани со Европската Унија и со Планот за раст за Западен Балкан.
