недела, септември 27, 2026
Дома ЕКОНОМИЈА Дали САД го забранува извозот на дизел? Паника во Европа: „Зимата ќе...

Дали САД го забранува извозот на дизел? Паника во Европа: „Зимата ќе биде многу, многу тешка“

19
EPA/SHAHZAIB AKBER

Европскиот комесар за енергетика го повика американскиот претседател Доналд Трамп да обезбеди непречено снабдување со дизел, откако тој се закани дека ќе ги запре испораките. Комесарот предупреди дека Европа се соочува со зима во која веројатно ќе бидат забележани највисоките цени на енергенсите од 2022 година наваму.

Дан Јоргенсен изјави дека е во интерес и на САД и на Европа да имаат „што е можно послободен проток на енергија меѓу нашите земји“. Сепак, тој додаде дека дури и без прекин во американските испораки, „оваа зима би можела да биде многу, многу лоша за Европа, а можеби и најлоша што сме ја виделе од 2022 година“.

Цените на дизелот во Европа се движат близу до рекордни нивоа. Претходно оваа недела, американскиот претседател Трамп предизвика нестабилност на пазарот со изјавата дека би поддржал забрана за извоз на дизел. Трговците веднаш предупредија дека таков потег би бил „катастрофален“ за Европа, со оглед на тоа што САД се нејзиниот најголем снабдувач.

Иако американскиот секретар за енергетика Крис Рајт подоцна изрази сомнеж во оправданоста на целосна забрана за извоз, самата закана претставува нов предизвик за европската енергетска безбедност. Ситуацијата дополнително се усложнува поради конфликтот на Блискиот Исток, кој продолжува да ги нарушува глобалните синџири на снабдување.
Цените на природниот гас во Европа неодамна го достигнаа највисокото ниво од кризата во 2022 година, предизвикана од руската инвазија на Украина. Во исто време, цената на суровата нафта од типот „Брент“ останува над 100 долари за барел.

Според податоците на организацијата „Transport & Environment“, европските граѓани веќе плаќаат 30 евра повеќе за полн резервоар дизел отколку пред конфликтот меѓу САД и Иран. Зголеменото производство во рафинериите во САД и Европа досега им овозможи на земјите од ЕУ да увезат доволни количества дизел и гориво за авиони, со што се избегнаа прекини во снабдувањето.

Сепак, администрацијата на Трамп се соочува со притисок поради високите домашни цени на дизелот пред ноемвриските избори. Аналитичарите проценуваат дека цените ширум светот би пораснале доколку САД го стопираат извозот.

Јоргенсен изрази надеж дека таквото сценарио ќе се избегне, но сакаше да упати јасно предупредување пред состанокот на министрите за енергетика на ЕУ во Даблин, закажан за следната недела.

Тој ги повика земјите-членки да ги намалат даноците на електричната енергија и да ги зголемат инвестициите во зелена енергија, истакнувајќи дека можат да ја искористат флексибилноста што Комисијата ја воведе во фискалните правила. Тој додаде дека досега тоа го сториле само Италија и Грција.

„Најверојатното сценарио е дека ќе видиме многу, многу високи цени, но нема да има проблеми со сигурноста на снабдувањето“, рече тој. „За луѓето што не можат да си дозволат гориво, нема никаква разлика дали тоа е достапно на пазарот ако не можат да го купат.“

ИЗДВОЕНИ