Бугарија: Радев не е Орбан, го нема неговиот инстинкт!

Анкетите кои го гледаа во водство со недели – и се покажаа како точни. Според излезните анкети, поранешниот претседател Румен Радев е победник на парламентарните избори со околу 45 проценти од гласовите, што би требало да биде доволно за апсолутно мнозинство и околу 135 места од 240. Во последните пет години во Бугарија имаше осум вакви избори.

Ако се слуша Радев, не би требало да има нови избори во скоро време:

„Ќе направиме сè за да спречиме повторно да одржуваме избори. Тоа би значело лизгање од една криза во друга и мора да работиме многу сериозно за да ги надминеме овие кризи,“ рече Радев.

Политичката криза е постојана состојба во земјата во последните години. Помина долго време откако Бугарија имаше толку јасен победник по парламентарните избори.

Радев има 62 години, и е поранешен командант на воздухопловните сили и лидер на партијата Прогресивна Бугарија. Тој е најпопуларниот политичар во земјата, иако критичарите долго време ја критикуваат неговата блискост со Русија.

Радев во минатото беше скептичен во врска со санкциите против Русија и испораките на оружје за Украина. Во исто време, неговата партија вклучи јасна посветеност кон ЕУ и НАТО во својата изборна програма.

Сепак, кон крајот на неговата изборна кампања, се појави видео на кое се гледа неговата средба со Владимир Путин.

Политикологот и новинар Јавор Сидеров ја анализира политичката ситуација во Бугарија: „Мислам дека тој е популист. Веројатно ќе ја насочи земјата во насока на Виктор Орбан, поевроскептичен, поконзервативен во однос на вредностите – но нема да биде толку радикален како Орбан. Радев не е Орбан и го нема неговиот инстинкт.“

Сепак, резултатот на Радев на парламентарните избори предизвика одредени надежи кај јавноста. „Се надевам дека следната влада ќе биде малку постабилна, поурамнотежена, похумана и помудра“, вели Гергана (52), жител на Софија. „Повеќето Бугари едноставно сакаат да бидат нормални.“

Радев ветува борба против корупцијата

За конечно да се воспостави „нормална“ влада, Радев најави борба против корупцијата во земјата.

Во овој контекст, прстите секогаш се насочени кон конзервативната партија ГЕРБ со долгогодишен премиер Бојко Борисов и Движењето за права и слободи (ДПС) на влијателниот олигарх Дељан Пејевски. Двете партии значително загубија на изборите и, според проекциите, нема да достигнат ниту 80 пратенички места во новиот парламент.

Ова значи дека сите други партии во парламентот можат да формираат двотретинско мнозинство. Тоа би овозможило отстранување на она што многу Бугари го сметаат за столбови на корупцијата: Врховниот судски совет и Главниот обвинител.

Победникот на изборите, Радев, исто така, го сака ова: „Очекувањата се големи, надежите се големи, а тоа значи голема одговорност.“ Радев се надева дека заедно со коалиција на либерални реформски партии, тие навистина ќе влечат во иста насока – „кога станува збор за промена на Врховниот судски совет“.

Оваа либерална коалиција (Продолжуваме со промените – Демократска Бугарија) е исто така против корупцијата во земјата, и организираше масовни протести во текот на зимата и заврши на третото место по изборите. Асен Василев, лидерот на движењето Континуирана промена, коментираше за ова на следниов начин:

„Најважно е што граѓаните излегоа на гласачките места, го дадоа својот глас и ги испратија ГЕРБ и ДПС во минатото – токму она што протестите сакаа да го постигнат.“

Радев се надева на независна влада

Дали Румен Радев и реформистичките партии ќе соработуваат како коалиција надвор од реформата на судството во моментов е неизвесно. Двете партии беа во конфликт за време на кампањата и во неделата навечер изјавија дека ќе ги почекаат конечните резултати од изборите пред да дадат изјава за можна влада. Конечните резултати се очекуваат во среда.

За Радев, чекањето може да се исплати, бидејќи во зависност од тоа колку партии ќе успеат да влезат во парламентот, неговиот сојуз на централно-левичарската партија би можел да владее сам.

Масовните протести што ја принудија владата да поднесе оставка во декември беа првенствено поттикнати од младата генерација Z. Затоа, политичките научници претпоставија дека излезноста ќе се зголеми токму благодарение на оваа помлада група од населението – и беа во право: според привремените податоци, 47 проценти од гласачите излегоа да гласаат, речиси десет проценти повеќе отколку на последните парламентарни избори во 2024 година, пишува Дојче веле.