„Агенцијата на ОН предупредува: Светот е во опасност од повторно враќање на епидемијата на ХИВ

Светот е во опасност од обнова на епидемијата на ХИВ, бидејќи меѓународното финансирање за борбата против болеста беше намалено за речиси една петтина минатата година. Тоа е клучното предупредување во новиот извештај на агенцијата на ОН за СИДА (УНАИДС), објавува „Ројтерс“.

Вашингтон до неодамна обезбедуваше 75 проценти од сите меѓународни средства за борбата против ХИВ. Ситуацијата се промени откако претседателот Доналд Трамп се врати во Белата куќа во јануари 2025 година. Истиот месец, неговата администрација привремено го суспендираше целото финансирање за програмите за ХИВ, и иако подоцна беше дозволено продолжување на програмите за лекување што спасуваат животи, повеќето превентивни мерки останаа под ограничувања.

Во новиот извештај од 60 страници, објавен на почетокот на Меѓународната конференција за СИДА во Бразил, УНАИДС вели дека меѓународната заедница влегла во период на сериозни политички и финансиски нарушувања. Овие нарушувања, како што се вели, ги загрозуваат децениските достигнувања во борбата против ХИВ. „Без нова посветеност и конкретни чекори, светот е загрозен од враќање на епидемијата на ХИВ“, заклучува документот.

Извештајот потврдува дека меѓународното финансирање се намалило за 18 проценти на 7,3 милијарди долари во 2025 година, што е најниско ниво за речиси две децении. Таквиот пад би можел да го поништи напредокот што ги донесе новите инфекции со ХИВ и смртните случаи од СИДА на најниско ниво за повеќе од 30 години.

„Сегашната слабост на системот за одговор на ХИВ ги загрозува овие достигнувања, освен ако не се обнови глобалната солидарност и не се реши прашањето за нееднаквоста“, предупредува агенцијата. Поради намалувањето на странските инвестиции, некои земји ја зголемија сопствената потрошувачка. Ова го ублажи целокупниот пад, па вкупните ресурси за борба против ХИВ беа намалени за шест проценти минатата година, проценува УНАИДС.

Агенцијата повторува дека глобалната цел за искоренување на СИДА-та како закана за јавното здравје до 2030 година не е остварлива со сегашното темпо. Напорите се дополнително попречени од намалувањето на финансирањето и други кризи, како што е еболата. Минатата година, околу 1,2 милиони луѓе беа заразени со ХИВ.

Сепак, не сите влади беа во можност да го надоместат јазот во финансирањето. Некои од најголемите падови во финансирањето на превентивните програми се случија во Субсахарска Африка, регионот каде што се јавуваат околу половина од сите нови инфекции во светот. Податоците за Камерун, Нигерија и Замбија, на пример, покажуваат пад од повеќе од 50 проценти во бројот на луѓе кои примаат преекспозициска профилакса (PrEP), клучна превентивна терапија.

„Намалувањата на финансирањето сериозно влијаеја на превенцијата, тестирањето и клучните делови од програмите за лекување. Ова особено важи за услугите водени од заедницата кои допираат до луѓето најпогодени од ХИВ“, заклучи агенцијата на ОН за СИДА во извештајот.