Германскиот канцелар Фридрих Мерц замина на летен одмор уверен дека политичките тензии ќе се намалат до есен. Но, во рамките на неговата Христијанско-демократска унија (ЦДУ) расте отворената дискусија за незамисливата можност за германската политика – замена на канцеларот по нешто повеќе од една година на власт.
„Претпоставувам дека работите ќе се смират малку до септември“, рече тој минатата недела, по внатрешните несогласувања околу неговото справување со реконструкцијата на владата. Мерц сепак можеби го потценува притисокот што расте во неговата партија.
Пред клучните регионални избори во септември – на кои Алтернатива за Германија (АфД) има реална шанса за прв пат да ја преземе власта во германска покраина – се зголемуваат дискусиите за „Kanzlertausch“, или „замена на канцеларот“, на есен.
Јавните критики доаѓаат главно од оние кои беа отстранети за време на реконструкцијата. Но, зад сцената, сè поголем број политичари од централнодесничарската Христијанско-демократска унија (ЦДУ) на Мерц дискутираат за она што би било извонредно сценарио според германските стандарди: замена на лидерот по нешто повеќе од една година на функцијата.
Најголемата економија во Европа долго време е една од најстабилните демократии, без историја на конфликти со лидери како повоена Италија или по Брегзит Британија.
Но, очекуваниот успех на АфД, на избори каде што се очекува ЦДУ да изгуби терен, ја нарушува конвенционалната политичка динамика на земјата.
Теоријата кој стои зад „замената на канцеларот“ е дека конзервативците ќе треба да ги сопрат последиците од изборите на истокот од земјата и да си дадат поттик со замена на лидер кој не е во можност да се ослободи од рекордно ниските рејтинзи на одобрување.
Влоговите се високи, објавува Политико. АфД – сега најпопуларната партија на националните анкети – би се обидела да профитира од понатамошни коалициски немири. Заменувањето на канцеларот години пред крајот на неговиот мандат би значело влегување во голема мера на непозната политичка територија.
Само тројца актуелни канцелари ги наследиле политичарите од истиот политички табор во повоена Германија: во 1963 година, кога 87-годишниот Конрад Аденауер поднесе оставка за да му отстапи место на Лудвиг Ерхард; во 1966 година, по распадот на коалицијата на Ерхард; и во 1974 година, кога социјалдемократот Вили Брант поднесе оставка поради скандал со шпионажа.
Сегашниот сценарио за „замената на канцеларот“ – во кој Хендрик Вист, премиерот на западната покраина Северна Рајна-Вестфалија, се појави како најверојатен наследник на Мерц – беше широко дискутиран во германските медиуми, вклучително и неодамнешната насловна сторија во „Дер Шпигел“ насловена како „Бунт во палатата“.
Конзервативните политичари ја потврдија внатрешната дебата за „Политико“. Растечкото незадоволство, велат тие, ја одразува намалената доверба во државничката способност на канцеларот и неговата очекувана неспособност да ја одржи партијата заедно ако АфД ја преземе власта во септември.
Анкетите покажуваат дека АфД би можела да освои убедливо мнозинство во Саксонија-Анхалт на 6 септември, да победи во Мекленбург-Западна Померанија и да постигне добри резултати во Берлин на 20 септември.
Дополнителен страв е дека некои политичари од ЦДУ во источна Германија би можеле да поддржат покраинска влада предводена од АфД по изборите – кршејќи го долгогодишното ветување на Мерц дека никогаш нема да дозволи крајната десница да влезе во владата.
Еден политичар ја нарече дебатата „шпекулативна“ засега и рече дека последиците од изборите во источна Германија ќе бидат „одлучувачки“ за иднината на канцеларот.
Исто така, беше нагласено дека досега ниту една висока личност не се изјаснила јавно против Мерц. Сепак, растечката вознемиреност е очигледна во партијата која обично е позната по својата дисциплина.
