петок, јули 24, 2026
Дома СВЕТ Во Газа, дури и запалката стана луксуз!

Во Газа, дури и запалката стана луксуз!

51
epa12797550 A displaced Palestinian family prepares iftar outside their tent during the holy month of Ramadan in Gaza City, 5 March, 2026. EPA/HAITHAM IMAD

Во расфрланите шаторски населби во јужна Газа,  и обичната запалка за цигари стана неочекуван луксуз, подеднакво важен за секојдневното преживување, како храната, водата и горивото.

За Нисрин Абу Сада, раселена мајка на четири деца, ложењето оган за готвење е секојдневна борба на територија каде што сè уште е тешко да се најде гас, па семејствата горат картон, пластика и дрвени остатоци за да подготвуваат оброци, пишува „Ројтерс“.

– Шаторот е бескорисен без запалка. Нема гас, а ние го палиме огнот 24 часа на ден, што значи дека запалката во шаторот е навистина неопходна – изјави таа за „Ројтерс“.

Пред војната, три запалки чинеа еден шекел или околу 0,29 евра. Сега една запалка чини 100 шекели, околу 28,63 евра, што Абу Сада, кој има 38 години, не може да си го дозволи. Таа седеше покрај импровизирана готварска површина пред својот шатор во Кан Јунис.

Речиси три години по почетокот на војната во Газа, недостигот од основни потреби ги претвори секојдневните предмети во скапоцености. Запалките ги делат десетици семејства, пренесувајќи ги од шатор до шатор, сè додека не се скршат поради постојаната употреба.

– Кога сакам да запалам оган, чекам некој друг да го запали или одам на местото каде што веќе гори, палам парче картон и го користам за да го однесам пламенот до мојот шатор – рече Абу Сада.

Недостигот му создаде необично занимање на Хасан Абу Латифа, раселен татко на три деца, кој во мал киоск поправа скршени пластични запалки.

– Поправката на запалки, всушност, не е занимање, туку страдањето, потребата на луѓето од нив и нашата потреба за работа нè натераа да направиме бизнис од тоа – рече триесет и петгодишниот Абу Латифа, кој пред војната работел како земјоделски инженер.

Опкружен со кутии полни со оштетени запалки и со резервни делови, тој рече дека високите цени ги принудиле семејствата да ги поправаат запалките наместо да купуваат нови.

Војната ја уништи економијата на Газа. Агенциите на Обединетите нации велат дека невработеноста во Газа надминува 80 проценти, додека стапката на сиромаштија се приближи до 100 проценти, откако конфликтот ги затвори речиси сите економски активности и ја уништи инфраструктурата низ енклавата. Прекинот на огнот, постигнат со посредство на САД во октомври, ги запре големите судири, но не ги запре израелските напади. Израел тврди дека ги има како цел членовите на Хамас и другите милитантни групи во Газа, за кои вели дека претставуваат непосредна закана. За немањето напредок во постигнувањето сеопфатен договор за прекин на конфликтот, Хамас ги обвинува израелските напади и ограничувања на границите.

Податоците за количината помош што влегува во Газа остануваат предмет на спор. Канцеларијата за медиуми на владата во Газа, која ја води Хамас, тврди дека испораките се далеку под потребите на населението, додека КОГАТ, тело на израелската армија задолжено за хуманитарни прашања на палестинските територии, наведува дека испораката на храна од почетокот на прекинот на огнот ги надминала количините што, според Светската програма за храна, му се потребни на населението.

За Ифтихар ал Кафарна, раселена мајка на шест деца што заработува со печење леб во традиционална печка, таа мала работа станала клучна за нејзината егзистенција.

– Ако има запалка, има работа. Ако нема, работата запира и можам да поминам три-четири часа без работа – изјави таа за „Ројтерс“.

ИЗДВОЕНИ