Вештачката интелигенција не ги брише професиите, туку го менува начинот на кој работиме

Вештачката интелигенција веќе го менува пазарот на трудот низ светот. Од администрацијата и банкарството до медиумите и ИТ-секторот, дел од задачите што до вчера ги извршуваа луѓето, сè почесто ги преземаат интелигентните системи. Иако експертите не очекуваат масовно исчезнување на професии, предупредуваат дека голем број работни места значително ќе се променат, а стекнувањето нови вештини ќе стане неопходност за опстанок на современиот пазар на труд.

Вештачката интелигенција веќе подолго време предизвикува поделени мислења. Додека едни сметаат дека таа ја зголемува ефикасноста и ги забрзува работните процеси, други стравуваат дека нејзината примена ќе доведе до губење голем број работни места. Реалноста е, сепак, посложена – вештачката интелигенција не ги заменува сите работници, туку постепено го менува начинот на кој работат тие.

Наместо целосно исчезнување на професиите, се случува процес на трансформација. Некои работни места навистина ќе бидат автоматизирани, но многу други ќе бараат нови знаења и поинаква улога од вработените. Најголемиот предизвик нема да биде само губењето на одредени позиции, туку брзината со која луѓето ќе мора да се приспособат на новите услови.

Според студија на Меѓународната организација на трудот, околу секој четврти вработен во светот работи на позиција која до одреден степен е изложена на влијанието на автоматизацијата. Сепак, само околу 3,3 проценти од работните места се сметаат за оние со многу висок ризик од целосна замена. Кај поголемиот дел од професиите, вештачката интелигенција нема целосно да ги замени луѓето, туку ќе ги промени нивните секојдневни задачи.

Најизложени се административните и канцелариските работни места, особено оние што се поврзани со обработка на документи, внесување податоци, пишување текстови и повторувачки одлуки. Истражувањата покажуваат дека вештачката интелигенција веќе најчесто се користи во програмирањето, анализата на податоци, маркетингот, создавањето содржини и администрацијата.

Ова, сепак, не значи дека овие професии ќе исчезнат. Наместо тоа, дел од задачите ќе ги преземат алгоритмите, додека од луѓето ќе се очекува да ги контролираат процесите, да носат посложени одлуки, да бидат креативни и да решаваат проблеми што технологијата сè уште не може да ги надмине.

Меѓу најзагрозените занимања се операторите за внесување податоци, административните работници, секретарките, вработените во корисничка поддршка, сметководителите кои извршуваат рутински задачи, банкарските службеници, правните асистенти, преведувачите и авторите на стандардизирани текстови.

Заедничко за овие професии е тоа што голем дел од нивната работа се темели на повторливи задачи и обработка на информации – области во кои современите модели на вештачка интелигенција веќе покажуваат големи способности.

Од друга страна, најмалку изложени на ризик се професиите што бараат директен контакт со луѓе, физички вештини и сложено расудување. Тука спаѓаат лекарите, медицинските сестри, психолозите, електричарите, водоинсталатерите и други занаетчиски професии, каде човечкото искуство, практичните способности и одлуките во реални ситуации остануваат тешко заменливи.