Отава ги разгледува моделите за продлабочување на економската и стратешката соработка со Европската унија, вклучително и можноста за статус на „придружен член“, без полноправно членство во Унијата.
Канада размислува за значително продлабочување на односите со Европската унија, во услови на влошување на трговските односи со Соединетите Американски Држави.
Владата на канадскиот премиер Марк Карни ги испитува можностите за создавање поблиски врски со европскиот пазар и за проширување на соработката во области како одбраната, енергетиката, технологијата, истражувањето и стратешките синџири на снабдување.
Според информации објавени во „Волстрит џурнал“, Отава разгледува модели на односи што би биле поблиски од досегашните, но не би значеле полноправно членство во ЕУ или целосен пристап до единствениот европски пазар.
Карни, според овие наводи, назначил специјален пратеник за Европа со задача да ги испита можните модели на соработка. Во разговорите со европските лидери се споменувала и идејата за статус на „придружен член на Европската унија“.
Канада се обидува да ја намали економската зависност од САД, кои со децении се нејзин најважен извозен пазар. Приближно две третини од канадскиот извоз се насочени кон американскиот пазар.
Во разговорите со европските партнери се разгледуваат можности за полесен пристап на канадските компании, работници и услуги до европскиот пазар, особено во стратешки сектори како енергетиката, вештачката интелигенција, критичните минерали, полупроводниците и одбранбената индустрија.
Одбранбената соработка е меѓу областите во кои преговорите најмногу напредувале. Карни разговарал со германскиот канцелар Фридрих Мерц, додека Канада преговара за набавка на германски подморници, проект чија вредност се проценува на околу 25 милијарди долари.
Канадските и европските претставници разговараат и за соработка во областа на подморските кабли, дата-центрите, клауд-инфраструктурата и сателитските мрежи. Целта е да се намали зависноста од американските технолошки компании.
Енергетиката е исто така еден од приоритетите. Отава разгледува инфраструктурни проекти што би овозможиле поголем пласман на канадскиот природен гас на европскиот пазар, додека се разговара и за можни арктички транспортни коридори за извоз на ѓубрива.
Европските земји сè поотворени кон предлогот
Карни во последните месеци разговарал со низа европски лидери, меѓу кои францускиот претседател Емануел Макрон, финскиот претседател Александер Стуб, италијанската премиерка Џорџа Мелони, германскиот канцелар Фридрих Мерц и норвешкиот премиер Јонас Стере.
Европските влади првично биле претпазливи поради можноста поблиското поврзување со Канада дополнително да ги влоши односите со Вашингтон. Сепак, според наводите на официјални претставници, ставовите постепено се промениле, особено со зголемувањето на сомнежите во сигурноста на САД како економски и стратешки партнер.
Во рамките на разговорите се разгледувала и можноста за олеснување на престојот и работата на канадските државјани во Европа, како и зајакнување на соработката меѓу канадските и европските истражувачки институции.
Бројни пречки за подлабока интеграција
Сепак, Канада би морала да прифати дел од европските правила и стандарди доколку сака значително полесен пристап до единствениот пазар на ЕУ. Потенцијалните аранжмани би можеле да отворат и прашања поврзани со мобилноста на работната сила и финансиските обврски.
Дополнителен предизвик би биле и внатрешнополитичките околности во Канада, особено можните критики на договорите што би можеле да се протолкуваат како ограничување на националниот суверенитет.
Од друга страна, Европската унија би требало да процени до кој степен подлабокото поврзување со Канада би било одржливо во рамките на постојните трговски односи и правилата што важат за земјите членки.
Дополнителна пречка е фактот што десет земји членки на ЕУ сè уште го немаат ратификувано претходниот трговски договор меѓу Европската унија и Канада, што укажува на сложеноста на процесот на постигнување консензус во рамките на Унијата.
Поради тоа, канадската влада, според достапните информации, разгледува повеќе модели на односи што ЕУ веќе ги има воспоставено со земји како Норвешка, Швајцарија, Обединетото Кралство и Грузија.
Стратегијата на Карни би можела да претставува значајна промена во канадските економски односи, кои со децении беа силно насочени кон САД. Целта на актуелната влада, според наводите, е да развие алтернативни пазари и стратешки партнерства во Европа, наместо да се потпира на можноста за брзо враќање на поранешното ниво на економски односи со Вашингтон.
