Одмаздата на Трамп за непослушните сојузници од НАТО: Кои земји одат на „црната листа“?

Белата куќа состави список на „добри и лоши“ членки на НАТО, како дел од разгледувањето на мерките против сојузниците кои не ја поддржаа воената операција на САД против Иран.

Според дипломатски извори и американски претставници, земјите се групирани според нивниот придонес во алијансата и нивната подготвеност да соработуваат со Вашингтон. Планот е подготвен пред посетата на генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, на Вашингтон, објави Политико.

Тоа е најновиот знак дека претседателот Доналд Трамп има намера да ги оствари своите закани против сојузниците кои не ги почитуваат неговите желби. Тоа е исто така дополнителна точка на притисок врз НАТО, која веќе е ослабена од потезите на Трамп – од неговиот притисок за анексија на Гренланд до неговата закана за целосно повлекување од алијансата.

Министерот за одбрана Пит Хегсет ја изложи основната идеја уште во декември. „Модел сојузници кои се ангажирани, како Израел, Јужна Кореја, Полска, сè повеќе Германија, балтичките држави и други, ќе ја добијат нашата посебна наклонетост“, рече тој. „Сојузниците кои продолжуваат да не го исполнуваат својот дел во колективната одбрана ќе се соочат со последици“.

Еден дипломат рече дека списокот ја одразува таа идеја. „Белата куќа има документ за лошите и добрите момци, па претпоставувам дека размислувањето е слично“, рече тој.

Администрацијата ги крие деталите додека разгледува опции, според изворот. Службениците сè уште не разјасниле какви би биле наградите или казните.

„Се чини дека немаат многу специфични идеи… кога станува збор за казнување на лошите сојузници“, рече друг европски функционер. „Преместувањето трупи е една опција, но тоа најчесто ги казнува САД, нели?“

Белата куќа јасно го искажа своето незадоволство од сојузниците. „Додека САД отсекогаш стоеле покрај своите таканаречени сојузници, земјите што ги штитиме со илјадници војници не беа со нас за време на операцијата „Епски бес“, рече портпаролката Ана Кели. „Претседателот Трамп јасно стави до знаење како се чувствува во врска со оваа неправедна динамика и како што рече, САД ќе го запомнат тоа.“

НАТО не одговори на барањето за коментар.

Постојат малку други опции за преместување на американските сили надвор од Европа, па затоа секој план веројатно би вклучувал нивно преместување од една земја во друга. И дури и тогаш, таквото преместување би можело да биде скапо и да одземе многу време.

Кој е добар, а кој лош?

Не е јасно кои земји спаѓаат во која категорија, ниту дали Руте е запознаен со планот. Но, Романија и Полска би можеле да бидат меѓу најголемите победници, бидејќи уживаат доверба кај американскиот претседател и се подготвени да прифатат повеќе американски војници. Полска веќе ги покрива речиси сите трошоци за приближно 10.000 американски војници стационирани во земјата, додека проширената воздухопловна база „Михаил Когалничеану“ во Романија има капацитет да смести дополнителни сили.

Додека Шпанија и сојузниците како што се Обединетото Кралство и Франција ги отфрлија или одложија американските барања, Романија и неколку помали земји дозволија користење на нивните бази. Бугарија, исто така, тивко ја поддржа американската логистика на Блискиот Исток.

Шпанија веќе се најде под притисок поради спротивставувањето на зголемувањето на трошоците за одбрана на 5 проценти од БДП, додека балтичките држави и Полска беа пофалени за нивните високи трошоци за одбрана.

Некои поранешни функционери се сомневаат дека администрацијата има капацитет дополнително да ги заостри односите со Европа.