Студените броеви што ги будат најтешките спомени – 121, 14, 9, 13…: Крвавата низа од „Рибникар“!

Постојат броеви што служат за мерење на времето, годините или статистиката. А има и такви што стануваат симболи на трагедијата. За Србија, тоа се 121, 14, 9 и 13. Зад секој од нив лежи дел од приказната за масакрот во основното училиште „Владислав Рибникар“, злосторство што ја потресе земјата на 3 мај 2023 година и остави рана што не е залечена ни денес.

Тоа утро, училишното ѕвонче не го означи почетокот на обичниот ден. Наместо џагорот на учениците и звуците од училниците, низ училишните ходници одекнуваа истрели. Наместо чанти и тетратки на учениците, неколку часа подоцна, пред училиштето се натрупуваа букети цвеќе, плишани играчки, фотографии и пораки напишани од рацете на луѓе кои не можеа да поверуваат што се случило.

За семејствата на жртвите, времето застана тоа утро. Нивните животи оттогаш не се поделени на денови, месеци и години, туку на она што се случило пред и она што се случило по 3-ти мај.

Првиот број во крвавата низа е 121.

Еден од најстрашните злосторства во модерната историја на Србија траеше толку секунди. Само две минути и една секунда беа доволни за да променат десетици животи засекогаш и да ја остават целата земја во шок. Во тие 121 секунда, се слушаа само истрелите, паниката, обидите за бегство, повиците за помош, стравот и неверицата.

Според утврдената временска рамка на настаните, убиецот на момчиња седна на ѕидот пред училиштето во 8:35 часот. Се однесуваше како и секое друго утро. Пет минути подоцна, во 8:40 часот, нападот започна во училишниот ходник. До 8:46 часот, истрелите одекнуваа во училницата по историја, каде што беа неговите врсници, пишува српскиот портал 24Седам.

Само една минута подоцна, во 8:47 часот, тој излезе во училишниот двор, го остави оружјето и ја повика полицијата. Во 8:55 часот, беше придружуван до полициско возило. За помалку време од просечната телевизиска реклама, животи беа уништени, семејства беа уништени, а безбедносната слика на Србија се смени. Денес, повеќе од три години подоцна, бројот 121 останува симбол на брзината со која се случи трагедијата и неможноста да се спречи.

Друг број што остана длабоко врежан во колективната меморија е бројот 9.

Толку ученици беа убиени тоа утро. Ана Божовиќ, Бојана Асовиќ, Катарина Мартиновиќ, Софија Негиќ, Ема Кобиљски, Мара Анѓелковиќ, Ангелина Аќимовиќ, Адријана Дукиќ и Андрија Чикиќ отидоа на училиште тој ден, исто како и секое претходно утро. Никој не можеше да претпостави дека никогаш нема да се вратат дома. Нивните училишни клупи останаа празни. Нивните фотографии станаа симбол на тагата на целата земја. Нивните имиња сега се изговараат со почит и болка.

Секој од тие животи претставуваше посебна приказна, талент, сон и иднина што никогаш не доби шанса да се оствари.

За нивните родители, браќа, сестри и пријатели, бројот девет не е статистика. Тоа е бројка што означува непоправлива загуба.

Десеттата жртва

Заедно со деветте деца, убиен е и училишниот обезбедувач Драган Влаховиќ. Тој имал 53 години кога се обидел да ги заштити учениците во училиштето каде што работел. Неговата реакција во првите моменти од нападот била запаметена како чин на храброст од страна на човек кој се обидел да спречи катастрофа. Тој останал познат во јавноста како „Чичко Драган“, како што го нарекувале неговите ученици.

Број 13: Годините што го променија правниот систем

Можеби ниедна информација во целиот случај не предизвикала толку реакции како фактот дека сторителот имал само 13 години. Самата бројка стана предмет на дебата меѓу адвокатите, психолозите, родителите и политичарите.

Според српскиот закон, лице под 14 години не може да биде кривично одговорно за злосторството што го извршило. Затоа, момчето кое го извршило масакрот не можело да биде судено како возрасен или осудено на затвор. Тој е во специјализирана медицинска установа од денот на злосторството.

Бројот 13 покрена прашања што се поставуваат и денес: дали системот може навреме да ја препознае опасноста, дали родителите можат да предвидат трагедија и каде ќе заврши таа.

Студената математика на злосторството

Истрагата и судската постапка открија низа податоци што дополнително ја шокираа јавноста. Малолетниот убиец донел 92 куршуми во училиште. За време на сведочењето, тој рекол дека сакал да ја потроши целата муниција што ја имал. На крајот, испукал 57 куршуми. Од тој број, дури 34 куршуми ги погодиле жртвите.

Тој носел со себе пет полни шаржери, два пиштоли што ги зел од сефот на татко му и четири молотови коктели што ги подготвил однапред. Особено вознемирувачки факт е што нападот не бил моментален излив на гнев, туку настан што, според неговото сведочење, го планирал две до три недели. За време на истрагата, исто така, беше утврдено дека тој направил список на ученици и план за движење низ училиштето. Сето ова дополнително го продлабочи прашањето кое денес сè уште нема дефинитивен одговор: како 13-годишно дете можело да смисли и спроведе таков план.

Ѕвер без трошка совест!

Малолетниот масовен убиец е во психијатриска установа од 3 мај, а во своето сведочење пред судот, тој ладнокрвно детално опиша како го извршил невидениот масакр на 3 мај 2023 година.

– Јас сум левак, пукам со левата рака. Го држев пиштолот со едната рака. Немав намера да ги убијам сите ученици што беа на час по историја тоа утро, но планирав да почнам во часот на кој бев. Мојата цел беа седмоодделенците воопшто. Донесов 92 куршуми, сакав да ја потрошам целата муниција. Планирав две или три недели, но ја донесов конечната одлука тоа утро. Сакав да го извршам ова дело. Пукав во учениците – рече тогаш малолетниот убиец, и како што се спомена претходно, од 92 куршуми, испукал 57, при што 34 куршуми ги погодиле жртвите.

– Пред да го започнам мојот чин, се двоумев, сакав да разговарам со мајка ми, да си одам дома, но во тој момент ми пријде еден чувар и ме праша дали сакам да влезам во училницата, имаше две минути додека не заѕвони ѕвончето. Реков дека ќе почекам, а потоа веќе бев под стрес, се испаничив и го видов како некаква закана. Можеби во смисла дека може да ме спречи да си одам дома – продолжи младиот убиец, кој потоа испука истрели во две дежурни девојки во холот на училиштето, потоа во девојка што стоеше во ходникот, а потоа продолжи кон училницата каде што неговиот клас држеше час по историја.

– Не знам зошто ги застрелав тие деца, не ги познавав. Пукав случајно, не обрнав внимание на тоа кон кого пукам. Се сеќавам дека испукав куршум во правец на девојка што само стоеше таму, која не ја познавав. Кога влегов во училницата, не препознав никого. Знам дека наставничката беше внатре, ми кажаа дека е ранета. Имав уште куршуми, не знам зошто престанав да пукам. Скокнав низ прозорецот и ја повикав полицијата. Мислев дека е правилно да се предадам. Исто така, се плашев дека некој може да ме повреди или убие – изјави малолетниот убиец во својата прва изјава.

Шестмина ранети кои ги сносат последиците

Бројот на жртвите од трагедијата не застана само на мртвите. Пет ученици и една наставничка по историја беа ранети за време на нападот. Нивните физички повреди заздравија со текот на времето, но последиците од трагедијата останаа многу подлабоки. Психолошката траума на преживеаните, нивните семејства, наставниците и учениците од училиштето стана дел од секојдневниот живот со кој многумина сè уште се борат денес.

Експертите со години предупредуваат дека последиците од масакрот ќе останат присутни со генерации.

Број 14: Пресудата што означи нова фаза од случајот

Три години по трагедијата, случајот доби нова судска епизода. Високиот суд во Белград го осуди Владимир Кецмановиќ, татко на малолетен убиец, на 14 години и шест месеци затвор. Неговата сопруга, Миљана Кецмановиќ, беше осудена на две години и 11 месеци затвор. Пресудата беше изречена на повторно судење по одлуката на Апелациониот суд да ја поништи претходната пресуда и да наложи ново судење.

Со тоа, бројот 14 доби ново значење во случај кој привлече огромно внимание на јавноста уште од самиот почеток. Сепак, дури и најстрогата казна не може да го промени фактот дека семејствата на жртвите никогаш нема да можат да ги прегрнат своите најблиски.

Пресудата беше изречена на повторно судење по одлуката на Апелациониот суд да ја поништи претходната пресуда и да наложи ново судење.

Така, бројот 14 доби ново значење во случај кој од самиот почеток привлече огромно внимание на јавноста.

Сепак, дури и најстрогата казна не може да го промени фактот дека семејствата на жртвите никогаш нема да ги прегрнат своите најблиски.

Извор: 24Седам.рс