Совети од лекар: Што треба да правите, а што да избегнувате за време на топлотниот бран?

Топлиот бран од Западна Европа стигна до земјите од регионот, а високи температури се очекуваат во текот на викендот и почетокот на следната недела. Портокалова временска тревога е на сила во поголемиот дел од Босна и Херцеговина, како и во земјите од регионот, а институтите за јавно здравје издадоа препораки за тоа како да се заштитат граѓаните од топлината.

Со оглед на најавите дека температурите ќе достигнат 39 степени Целзиусови во текот на викендот и следната недела, Институтот за јавно здравје Батут и Градскиот институт за јавно здравје издадоа итни совети.

Тие препорачуваат граѓаните да не ги напуштаат своите домови во најжешкиот дел од денот или да престојуваат во сенка во текот на денот, како и да ги ладат своите станови и куќи и да пијат многу вода во текот на денот. Кои се најголемите ризици за граѓаните во текот на овие топли денови, изјави за Инсајдер д-р Ивана Стефановиќ од Одделот за итни случаи во Белград.

„Без оглед на тоа што овие временски услови се појавија сосема ненадејно, но имавме неколкудневна подготовка во однос на температурата, сепак можам да кажам дека здраво тело, па дури и она што не е толку здраво, но е компензирано со лекови, има капацитет да се прилагоди и да се справи со сите овие временски услови. Единственото нешто што не треба да го правиме е дополнително да го оптоваруваме нашето тело и да не го оптоваруваме срцето, кое е органот што најмногу страда и работи во моментов. Срцето мора да ги прошири крвните садови на периферијата, односно за кардиоваскуларниот систем да се прилагоди на новите услови, да ја одржи внатрешната температура. Затоа се потиме многу, а ова е всушност здрава реакција на телото, но срцето работи под зголемен товар. Замислете болно срце што работи под зголемен товар, сè може да се случи“, вели соговорничката на Инсајдер.

Таа додава дека, сепак, не треба да се плашиме од вакви временски услови.

„Иако ова топло време обично не се поврзува со срцев удар – бидејќи крвните садови имаат тенденција да се шират – всушност видовме шест случаи на срцев удар во еден 24-часовен период само пред два или три дена, при што најмладиот пациент имаше само 17 години. Сепак, нема потреба да се плашиме од ова време; ние сме доволно отпорни за да се справиме, но мора да бидеме разумни и да се адаптираме. Треба да избегнуваме какви било непотребни активности и дефинитивно да се осигураме дека нашите внатрешни простори се ладни“, истакнува д-р Стефановиќ.

Се поставува и прашањето како оние кои мора да работат на отворено или пациентите со хронични заболувања – кои се борат многу повеќе со овие временски услови од здравите лица – можат да се заштитат.

„Во однос на постарите лица и оние со хронични заболувања – со посебен фокус во моментов на кардиоваскуларните состојби – препораката е да се избегнува излегување надвор во најжешкиот дел од денот. Тие треба да останат внатре за време на таа најголема топлина и наместо тоа да одат на прошетка рано навечер кога ветерот го прави попријатно. Тие исто така би можеле да размислат за прилагодување на дозите на лекови за крвен притисок, но само во консултација со својот лекар – никогаш сами“, забележува експертот во разговор за Инсајдер.

Таа додава дека луѓето од кои се бара да работат – како што се градежните работници, како и нејзините колеги – мора да се прилагодат на временските услови. „Ова значи дека секогаш имаме некаква течност со нас. Нешто што можеби вообичаено не ви го препорачувам, но сега го препорачувам, е минералната вода – поради губењето на електролити, и дека имаме нешто благо со нас, имено брзи шеќери, без оглед на тоа што поинаку мислиме за нив. Сега на срцето му се потребни брзи шеќери што ќе ги добие веднаш, а не преку распаѓање и во метаболичкиот процес, туку и нешто солено. Ако не е минерална вода, тогаш не е лошо да имате нешто што ви се допаѓа. Преферирам здрави закуски: лешници, бадеми, сусам, сончоглед.“ Ова е она што може да помогне за брзо зголемување на крвниот притисок, особено кај луѓето кои имаат низок крвен притисок“, вели д-р Стефановиќ.

Климатизацијата не е проблем – поголем ризик е кога воопшто не ја вклучуваме.
На прашањето кои се најчестите грешки што ги прават граѓаните кога се обидуваат да се разладат, д-р Ивана Стефановиќ вели дека не е добро да се ладат просториите на многу ниски температури, но дека многу поголем проблем е што многумина, особено постарите граѓани, воопшто не користат уреди за ладење.

„Мислам дека кога некој ќе го разлади станот на 16 степени, тоа воопшто не е добро, бидејќи во зима имаме повисока температура во станот и се загреваме, а потоа не разбирам зошто денес би ја намалиле температурата во станот толку многу. Но, повторно велам, потребно е разумно однесување“, вели д-р Стефановиќ.

Таа додава дека температурата во просторијата треба да биде онаа што е најпријатна за домаќинството, но дека е важно постепено да се прилагодувате пред да излезете на жештината.

„Ако сте постојано во вашиот стан, нека температурата на која ја ладите просторијата биде онаа со која ви е удобно. Не е важно каква е, но ако излезете надвор, се очекува дека треба малку да се прилагодите, додека сте сè уште во станот, исклучете го клима уредот, почекајте малку, излезете во ходникот и дури потоа излезете надвор“, вели таа.

Сепак, таа нагласува дека избегнувањето на ладење претставува поголем ризик од разликата помеѓу надворешната и внатрешната температура.

„Ништо не е толку страшно како што се плашиме дека нашите сограѓани воопшто не ги вклучуваат клима уредите, особено оние над 65 години“, предупредува д-р Стефановиќ.

Топлиот удар може да биде опасен по живот, а постарите граѓани се најмногу изложени на ризик
Д-р Ивана Стефановиќ предупредува дека лекарите сè уште гледаат вистински случаи на топлотен удар, што е сериозна, опасна по живот состојба и не треба да се меша со едноставното чувство дека некому му е премногу топло.

„Кога велите топлотен удар, мислите дека ви е многу топло, а кога ние во медицината велиме топлотен удар, тоа е нешто што сериозно го загрозува вашиот живот и се лекува во болница“, објаснува д-р Стефановиќ.

Таа додава дека во минатото, топлотниот удар најчесто ги погодувал работниците кои работеле во близина на високи печки, додека денес состојбата се повеќе се забележува кај постарите лица.

„Порано го имавме ова со оние работници кои работеле во високи печки и пекари, но сега го гледаме кај нашите баби, дедовци и нашите постари родители, кои понекогаш не ги посетуваме толку често колку што треба. Тие затвораат сè затоа што не сакаат промаја, не сакаат да се ладат, а потоа всушност ја наоѓаме температурата на 42 степени, целиот систем за терморегулација повеќе не работи“, предупредува таа, пренесува Инсајдер.

Затоа, таа апелира постарите членови на семејството почесто да се посетуваат и да ги потсетуваат да пијат доволно течности, но и да не претеруваат со водата.

„Значи, да ги посетуваме повеќе, да ги натераме да пијат доволно течности, но повторно, да не претеруваме, бидејќи минатата година имавме пациент кој испи осум литри течност и падна во кома предизвикана од тој внес, практично злоупотреба на вода. Значи, ништо не е апсолутен лек и ништо не е апсолутно лошо“, вели д-р Стефановиќ.

Таа нагласува дека во текот на тропските денови е важно да се разлади просторијата за да може телото да се одмори во текот на ноќта.

„Во оваа ситуација, разладете ја просторијата, дозволете му на срцето да се одмори во текот на ноќта, без разлика колку години имате, за да ви биде удобно во станот“, заклучува д-р Стефановиќ.