Регионалните центри Новаци, Русино и Свети Николе се клучен столб на новиот систем за отпад

Министерството за екологија продолжува со реализација на крупни инфраструктурни проекти кои треба да ја трансформираат еколошката слика на државата. Во прв план се регионалните центри за отпад и изградбата на модерни пречистителни станици. Истовремено се засилуваат мерките против аерозагадувањето преку нов закон и зголемени инспекциски надзори. Целта е долгорочно, системско решавање на еколошките проблеми и приближување кон европските стандарди

Министерот за животна средина и просторно планирање, Муамет Хоџа, даде пресек на досегашните активности во ресорот, нагласувајќи дека институционалниот континуитет и почнатите реформи се основа на тековните политики и дека нема застој во нивната реализација.

– Постои институционален континуитет во овие политики. Иако сум шест месеци на чело на ресорот, процесите и реформите почнати од претходното раководство продолжуваат – изјави Хоџа, посочувајќи дека во изминатиот период се обезбедени средства и е започната реализација на преку 300 инфраструктурни проекти од различен обем, кои опфаќаат водоводно-канализациски системи и пречистителни станици.

Тој истакна дека е воспоставен процес за регионално управување со отпад, кој го оцени како најголема системска реформа во оваа област, при што веќе е обезбедена и испорачана опрема за општините, вклучително механизација и комунална инфраструктура.

– Во завршна фаза се тендерските постапки за регионалните центри во Русино и Новаци, додека за Свети Николе постапката е при крај. Паралелно, се подготвува документација за станици за трансфер низ општините – рече министерот, додавајќи дека системот ќе овозможи долгорочно решение за дивите депонии и современо управување со отпадот.

Во делот на борбата со аерозагадувањето, Хоџа посочи дека е донесен нов Закон за контрола на индустриски емисии, со кој се воведуваат построги стандарди и поголема одговорност за индустрискиот сектор, а чија примена започнува во септември 2027 година.

– Паралелно работиме на создавање услови за негова ефикасна имплементација – нагласи тој, додавајќи дека се засилени инспекциските контроли и дека се инвестира во замена на нееколошките системи за греење во јавните објекти.

Министерот информираше и дека е зголемена транспарентноста на институцијата преку редовни брифинзи со медиумите и објавување податоци од јавен интерес, при што е започната и изработка на дигитален регистар за индустриски емисии.

Тој посочи дека се работи и на усогласување со европското законодавство, вклучувајќи го Законот за климатска акција и други законски измени во областа на заштитата на природните ресурси. Во однос на искористеноста на отпадот за циркуларна економија и производство на енергија, министерот истакна дека приоритет останува изградбата на регионални центри за собирање и третман на отпад, како и развој на транзитни станици.

– За Новаци и Русино сме во подготовка, постапката се спроведува со Европската банка за обнова и развој и очекуваме наесен да ги објавиме тендерите. Третиот регионален центар во Свети Николе ќе се реализира со европски фондови – изјави тој, додавајќи дека во Пелагонискиот Регион се предвидени и пет транзитни центри кои се во фаза на подготовка.

Во однос на пречистителната станица во Тетово, Хоџа информираше дека сите тендерски процедури за се завршени и дека следува фаза на проектирање и теренска реализација.

– Проектот вреди околу 30 милиони евра и ќе се работи паралелно во повеќе градови, меѓу кои Тетово, Битола, Скопје, Штип и Велес. Целта е повеќе од 75 проценти од државата да биде покриена со пречистителни системи – нагласи тој, додавајќи дека се очекува Тетово да добие функционална пречистителна станица во рок од две години.

За постапката за обновување на дозволата за индустрискиот капацитет „Титан-Усје“, министерот истакна дека процесот се одвива транспарентно, дека јавната расправа е веќе одржана и дека процедурите продолжуваат согласно со законските рокови.

– Новата дозвола ќе биде усогласена со новите стандарди од Законот за индустриски емисии кој стапува во сила во 2027 година, а јавноста ќе биде информирана за сите фази – додаде тој.

Министерството најавува дека во наредниот период фокусот останува на регионалниот систем за управување со отпад, мерките за намалување на аерозагадувањето и реализацијата на крупните инфраструктурни проекти, меѓу кои и скопската пречистителна станица, за која се обезбедени дополнителни средства со ребаланс на буџетот.

(С. Бл.)