Раздор меѓу европските функционери: Разговорите на лидерите на Финска и Норвешка со Путин предизвикаа поделби во Европа

Кога лидерите на Финска и Норвешка разговараа со Владимир Путин во вторникот, нивната цел беше да помогнат во ставањето крај на војната во Украина. Норвешкиот премиер Јонас Гар Сторе и финскиот претседател Александар Стуб го опишаа разговорот како „отворен и суштински“, а тој се одржа во пресрет на мировните преговори закажани за следниот месец, со посредство на САД.

Во заедничка изјава, тие наведоа дека сакале да пренесат пораки во врска со идните преговори и да помогнат во завршувањето на војната. Сепак, разговорот не доведе до никакви значајни промени и наиде на критики од други европски лидери, кои сметаат дека Финска и Норвешка постапиле самостојно, без усогласен европски став.

Досега, Путин избегнуваше директни разговори со европските сојузници на Украина, давајќи им предност на преговорите со американскиот пратеник Стив Виткоф. Исто така, постои можност за трилатерална средба меѓу САД, Русија и Кина – развој на настаните што би можел дополнително да ги маргинализира Украина и Европа во однос на одлуките за иднината на конфликтот.

Европските лидери стравуваат дека Доналд Трамп би можел да му понуди отстапки на Путин во нивно име, со цел да го убеди да се согласи на мир. Понатаму, разговорот што го водеа финскиот и норвешкиот лидер ги продлабочи поделбите во Европа, наместо да поттикне обединет пристап, пренесува британскиот весник „Телеграф“.

Данската премиерка Мете Фредериксен изрази скептицизам во однос на оваа иницијатива, нагласувајќи дека Европа мора да остане обединета. Шведскиот премиер Улф Кристерсон изрази слична загриженост, наведувајќи дека ниту тој, ниту другите европски лидери не биле информирани за разговорот.

Како резултат на тоа, Европската унија се обидува да одреди еден лидер или да формира тим што ќе ја претставува во преговорите со Москва. Без обединет став, постои ризик Русија да ги искористи европските поделби и да ја прикаже Европа како пречка за мирот.

Рускиот министер за надворешни работи, Сергеј Лавров, изјави дека разговорите не донеле ништо ново и ги обвини европските лидери дека се обидуваат да обезбедат место на преговарачката маса. Од Кремљ соопштија дека Путин го повторил својот став оти траен мир може да се постигне само доколку целосно се земат предвид руските интереси, притоа тврдејќи дека политиките на ЕУ и НАТО го продолжуваат конфликтот.

Ваквите пораки укажуваат на тоа дека Русија нема намера да направи значителни отстапки, додека европските претставници стравуваат дека Москва би можела да ги искористи претстојните преговори за да го ослаби НАТО.

Зошто разговорот предизвика судир меѓу европските лидери?

Финска и Норвешка сметаат дека Европа мора директно да стапи во контакт со Москва за да влијае врз условите за каков било иден мир и да ја заштити сопствената безбедност.

Данска и Шведска го критикуваат овој потег, наведувајќи дека тој не бил доволно усогласен со другите европски земји. Тие стравуваат дека поединечните иницијативи би можеле да ја поткопаат единствената европска позиција.

Полска предупредува да не се создаваат илузии дека Путин лесно ќе се согласи на компромис.