петок, јуни 5, 2026
Дома ЕКОНОМИЈА Празните танкери го напуштаат Ормуз? Сателитските снимки откриваат неочекуван правец

Празните танкери го напуштаат Ормуз? Сателитските снимки откриваат неочекуван правец

Се очекува извозот на нафта од САД да достигне повеќе од 5 милиони барели дневно, што дополнително ќе ја зајакне позицијата на САД на глобалниот пазар.

1225
EPA/ALI HAIDER

Конфликтот на Блискиот Исток влегува во својот 47-ми ден од почетокот на американско-израелските напади врз Иран, и покрај повремените најави за успешни преговори и можна деескалација на конфликтот, ситуацијата останува исклучително нестабилна. Ормускиот теснец, еден од најважните поморски патишта во светот за транспорт на нафта, сè уште не е целосно отворен за нормален сообраќај. И покрај најавите за привремени прекини на огнот и дипломатските обиди за решавање на кризата, сообраќајот низ теснецот останува ограничен, а Иран продолжува да го контролира овој стратешки премин.

Еден од забележливите феномени во последните денови е ненадејното зголемување на бројот на танкери што се упатуваат кон Соединетите Американски Држави.

Според аналитичката компанија „Виндвард“, дури 171 танкери во моментов се на пат кон САД, додека вообичаениот месечен просек е околу 110. Ова е, според аналитичарите, еден вид „танкерска армада“ што доаѓа по американска нафта за да го компензира глобалниот недостиг на енергија. Во исто време, извозот на нафта од САД расте, се проценува дека ќе достигне околу 5,2 милиони барели дневно, што е значително зголемување во споредба со претходните месеци.

Како што изјави истражувачот на пазарот на нафта, Рори Џонстон, „многу е интересно да се види бран празни танкери што доаѓаат во САД за да ја соберат многу потребната нафта за пазарите погодени од ситуацијата во Oрмуз“.

Според странските медиуми, стотици бродови (околу 732) чекаат да поминат низ теснецот, додека многумина избираат алтернативни рути околу Африка, што го продолжува транспортот до 15 дена. Овој феномен е директно поврзан со прекините во снабдувањето со енергија, особено во Европа и Азија, каде што некои земји веќе беа принудени да донесат вонредни мерки. Во овој контекст, според странските медиуми, Германија воведува итни мерки за снабдување со гориво, додека Филипините прогласија национална енергетска криза.

Клучната причина за овие нарушувања лежи во затворањето на Ормутскиот теснец од страна на Иран како одговор на воените напади од страна на САД и Израел. Овој премин, низ кој минуваше околу 20% од светската нафта пред конфликтот, сега е речиси целосно блокиран или под строга контрола. Поради безбедносните закани и минирање на морските патишта, сообраќајот е драстично намален, а многу бродови дури и не се обидуваат да го поминат. И покрај најавите за прекин на огнот, реалната ситуација покажува дека сообраќајот останува ограничен. Како што истакнуваат експертите, дури и за време на формалните прекини на огнот, бродските компании го избегнуваат подрачјето поради високиот ризик.

Како што напиша американскиот сенатор Чарлс Швертнер на својата Фејсбук страница, „Танкерите го преплавуваат „Американскиот Залив“, товарејќи сурова нафта од Тексас и рафинирани производи наменети за Европа и Азија. Извозот на сурова нафта од САД од Мексиканскиот Залив сега е на добар пат да достигне рекордни 5 милиони барели дневно во мај. Од самиот почеток, Трамп играше „4Д шах“ со отстранување на непријателската контрола врз Венецуела, соочувајќи се со Кина во Панамскиот Канал и промовирајќи енергетски политики што создадоа огромен производствен капацитет. Сега се чини дека го претвори она што Иран го сметаше за своја „златна карта на влијание“ во стратешка стапица што ја забрзува изолацијата на режимот“.

Американскиот претседател Доналд Трамп претходно ја поздрави оваа ситуација, нарекувајќи ја доказ за американската енергетска доминација, истакнувајќи дека „странските купувачи гласаат со своите бродови“ и дека американската енергија претставува стабилност и независност од Блискиот Исток. Сличен наратив доаѓа и од политичките кругови во САД, каде што сегашната ситуација се толкува како стратешка победа што го намалува влијанието на Иран и ја зајакнува геополитичката позиција на Америка, особено во контекст на глобалната енергетска безбедност.

ИЗДВОЕНИ