Помеѓу два огна! Италијанците би можеле да ја казнат Мелони на референдум поради страв од војна во Иран и енергетска криза

Пред клучниот референдум на крајот на март, сојузот на италијанската премиерка Џорџа Мелони со Вашингтон станува товар, додека стравот од војна и зголемувањето на цените на енергијата дополнително ги насочуваат гласачите против владата во Италија.

Воздушните напади на американскиот претседател Доналд Трамп врз Иран создаваат сериозни проблеми за неговиот сојузник, италијанската премиерка Џорџа Мелони, пред клучниот референдум на 22 и 23 март, на кој, според анкетите, таа би можела да претрпи пораз.

Иако референдумот официјално е за судска реформа, тој брзо се претвори во гласање за доверба на премиерката Мелони и нејзината десничарска влада, најстабилната што ја имала Италија во последните години.

Тесниот сојуз со Трамп сега ја загрозува нејзината политичка иднина, бидејќи американскиот претседател е исклучително непопуларен во Италија, каде што, според агенцијата YouGov, 77 проценти од граѓаните имаат негативно мислење за него.

Конфликтот дополнително ги интензивира широко распространетите стравувања од нов енергетски шок, клучен фактор во земјата која веќе плаќа една од највисоките цени на електрична енергија во ЕУ, пишува Политико.

Поради непријателството кон американскиот претседател и стравот од влијанието на војната врз домашните буџети, Мелони оди по тенка линија, обидувајќи се да избегне критики од моќниот сојузник во Белата куќа, а во исто време да ги убеди гласачите дека Рим нема да биде вовлечен во конфликтот.

Како дел од политичкиот компромис, Мелони минатата недела вети воздушна одбрана на земјите од Заливот погодени од иранска одмазда, а нејзиниот министер за одбрана објави дека Италија ќе испрати „поморски средства“ за заштита на Кипар.

Во исто време, премиерката инсистира дека Италија нема да даде директна поддршка за американско-израелска војна против Техеран, нагласувајќи дека американските бази во Италија се овластени само за логистичка поддршка, а не за офанзивни операции.

„Ние не сме во војна и не сакаме да одиме во војна“, изјави Мелони минатата недела за радио RTL.

Овој балансирачки чин околу Иран доаѓа во најлош можен момент за Мелони.

Анкетите покажуваат дека исходот од референдумот е целосно неизвесен и во голема мера ќе зависи од излезноста. Поразот би бил голем удар за политичарка кој ужива репутација дека е речиси непобедлива во последните години, и дома и на европската сцена.

Италијанската лидерка инвестираше многу во својот однос со Доналд Трамп, надевајќи се дека ќе се позиционира како еден вид европска „шептачка на Трамп“ способна да го одржи влијанието во Вашингтон. Сепак, таа стратегија сега носи политичка цена дома.

Маргиналната улога на Италија во американското стратешко донесување одлуки беше дополнително разоткриена од фактот дека нејзиниот министер за одбрана, Гвидо Кросето, беше во Дубаи минатата недела додека се случуваа нападите, без претходна најава.

Самиот Кросето подоцна ја призна немоќта на европските сојузници во парламентарна дебата. Тој потврди дека нападот врз Иран „сигурно се случил надвор од правилата на меѓународното право“, но додаде дека ниедна влада, европска или друга, не можела да ги спречи нападите.

Потенцијалното користење на американските воени бази во Италија, исто така, се заканува да стане политички експлозивно прашање во земја чија јавност е историски претпазлива да не биде вовлечена во конфликти предводени од САД.

Владата инсистира дека користењето на бази како што е поморската воздухопловна станица Сигонела во Сицилија е ограничено на логистичка и техничка поддршка опфатена со долгогодишни билатерални договори.

Свесна за опасноста од зголемувањето на цените, Мелони минатиот вторник ги повика лидерите на енергетскиот сектор на разговори за енергетската безбедност и изјави за италијанското радио дека нејзината влада „работи постојано“ за да го спречи зголемувањето на цените на храната и енергијата.

Чувствувајќи ја својата политичка ранливост, опозициските партии ја нападнаа премиерката за одбивање да ги осуди нападите и за она што го нарекуваат потчинетост на САД.

За време на парламентарната дебата, Анџело Бонели од Зелените и Левичарската алијанса ја обвини владата за потчинетост на Трамп.

„Министерке, ја носите Италија во војна. Дали знаете зошто? Бидејќи воен авион, без разлика дали е товарен авион или нешто друго, откако ќе слета за за одржување, потоа ќе оди да бомбардира, ќе оди во воена зона. Ќе обезбеди воена логистичка поддршка. Која е разликата помеѓу воена логистичка поддршка и директно учество во бомбардирање? Тоа значи да се биде во војна, а ние не се согласуваме со тоа. Не, ви благодарам!“, рече Бонели.

Арналдо Ломути, пратеник на популистичкото Five Star Movement, иронично забележа дека Рим треба да се дистанцира од Вашингтон и Израел и ја повика владата да „воведе санкции врз САД и да му достави пакет воена помош на Иран“.

Аналитичарот Лео Горети од Институтот за меѓународен афера смета дека Мелони „се држи настрана, свесен дека јавноста е во голема мера против учеството на Италија во војната, но во исто време не сака да ги наруши односите со Трамп“.