Нетанјаху ја доби битката за гласови, но би можел да ја изгуби власта

Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху води по парламентарните избори, но неговата предност можеби нема да биде доволна за тој да остане на власт. Иако на неговиот политички блок му недостасува потребното мнозинство, рекордно добриот резултат на арапските партии би можел да биде одлучувачки за тоа кој ќе ја формира новата влада.

Според резултатите објавени за време на пребројувањето на гласовите од изборите одржани во вторникот, 27 октомври, се очекува блокот на Нетанјаху да освои 53 пратенички места во Кнесетот – израелскиот парламент кој брои 120 пратеници.

За опозицискиот блок, предводен од поранешниот началник на Генералштабот, Гади Ајзенкот, се предвидува дека ќе освои 48 места, додека двете арапски партии имаат вкупно 19 места.

За формирање стабилно парламентарно мнозинство се потребни најмалку 61 пратеничко место, што значи дека ниту еден од двата главни блока во моментов нема доволно мандати за самостојно да формира влада.

Како што пренесува „Џерусалем пост“, пребројувањето на гласовите сè уште трае, при што посебно внимание се посветува на гласачките ливчиња поднесени преку системот на „двојни пликови“.

Нетанјаху има најголем број пратенички места, но нема мнозинство.

Според моменталните проекции, партијата Ликуд на Нетанјаху останува најголема поединечна партија во израелскиот парламент, со 26 пратенички места.

Сепак, кога ќе се додадат неговите традиционални сојузници – составени од десничарски и ултраортодоксни партии – блокот на Нетанјаху достигнува 53 места, што е за осум помалку од потребното мнозинство. Опозицискиот блок предводен од Ајзенкот има уште помалку места, но политичката пресметка се менува кога ќе се вклучат двете партии што ги претставуваат главно арапските гласачи.

Проекциите покажуваат дека „Заедничката листа“ (Joint List) и партијата „Раам“ (Ra’am) заедно ќе освојат вкупно 19 пратенички места – што за нив претставува рекорден резултат.

Доколку сите 19 пратеници од арапските партии му се придружат на опозицискиот блок, таквото парламентарно мнозинство би броело 67 пратеници.

Сепак, тука се појавува најголемата пречка: некои опозициски лидери одбиваат да соработуваат со арапските партии, што значи дека математичкото мнозинство, барем засега, не се преточува во политички договор.

Арапските партии би можеле да одлучат кој ќе управува со Израел. Високата излезеност на гласачите од арапското население се покажа како еден од најзначајните фактори на овие избори.

„Заедничката листа“ (Joint List) и партијата „Раам“ (Ra’am) сега имаат потенцијал значително да влијаат врз формирањето на новата влада, иако нивните политички ставови не се идентични.

Јаир Голан, лидерот на „Демократите“, ги повика опозициските партии да прифатат соработка со арапските претставници, со што би се олеснило соборувањето на Нетанјаху од власт.

„Нетанјаху изгуби. Знам да бројам до 120. Шеесет и пет е повеќе од 55. Така функционира израелската демократија. Точка“, изјави Голан, пред објавувањето на најновите проекции за бројот на пратенички места.

Тој, исто така, ја критикуваше политичката поделба на гласовите на Евреите и Арапите, истакнувајќи дека сите избрани пратеници треба да имаат еднаква улога во одредувањето на идната влада. Сепак, други опозициски лидери – меѓу кои Нафтали Бенет и Авигдор Либерман – претходно ја отфрлија можноста за формирање влада која би се потпирала на поддршката од арапските партии.

Јусеф Џабарин, истакнат претставник на „Заедничката листа“, изјави дека неговата партија е отворена за политичка соработка што би помогнала во соборувањето на владата на Нетанјаху.

Како резултат на тоа, Израел се наоѓа во ситуација во која самата распределба на пратеничките места не дава одговор на прашањето кој ќе биде следниот премиер.

Израелскиот претседател Исак Херцог ги повика политичките лидери да останат отворени за компромис за време на преговорите, предупредувајќи на ризиците што ги носи уште еден изборен ќорсокак.

„Мораме да направиме сè што е во наша моќ – особено по вчерашните настани – за да избегнеме уште едни избори“, изјави Херцог.

Откако ќе бидат познати официјалните резултати, претседателот ќе одржи консултации со парламентарните партии, пред да одлучи кому ќе му го довери мандатот за формирање влада.

Овој мандат не му припаѓа автоматски на лидерот на најголемата партија, а одлучувачки фактор ќе биде тоа кој има реални шанси да обезбеди поддршка од парламентарното мнозинство.

Доколку преговорите пропаднат и ниту еден кандидат не успее да формира влада во законски предвидениот рок, Израел би можел повторно да излезе на гласање. Ваквото сценарио не е непознато за земја која, во периодот меѓу 2019 и 2022 година, помина низ пет одделни парламентарни избори.

Броењето продолжува: Сè уште се бројат гласовите од војниците и другите гласачи.

Во четвртокот, на 29 октомври, Централната изборна комисија на Израел започна со броење на повеќе од половина милион гласови дадени преку посебни пликови.

Овие гласови главно доаѓаат од војници, како и од дипломати, затвореници, медицински персонал и други гласачи кои не биле во можност да гласаат на своите определени избирачки места.

Овие гласови би можеле да ја променат конечната распределба на пратеничките места, особено за партиите што се наоѓаат блиску до изборниот праг.

Излезноста на гласачите достигна 77,7 отсто – највисоко ниво во Израел од 1999 година.

Додека Нетанјаху и неговите противници се обидуваат да најдат пат до парламентарно мнозинство, станува сè појасно дека политичките преговори – а не само бројот на освоените гласови – ќе одредат кој ќе управува со Израел.

Сè додека не се формира нова влада, Нетанјаху останува на чело на актуелната извршна власт.