Кој ќе ја води новата Србија: Двајца професори во трка за премиер, познат кошаркар за министер?

По изборната победа на „Студентската листа“ во Србија, во јавноста сè почесто се поставува прашањето кој ќе ја предводи новата влада и кои личности ќе ги преземат најважните државни функции. Меѓу имињата што се споменуваат за премиер се двајца универзитетски професори, а во комбинација за министерски позиции се и лекари, адвокати, академици и познати личности од јавниот живот.

„Студентската листа“ освои 140 од вкупно 250 пратенички места, со што обезбеди мнозинство за самостојно формирање влада. Сепак, иако изборниот победник е познат, составот на новата извршна власт сè уште е неизвесен.

За време на кампањата не беше објавен целосен список на кандидати за министерските функции, па затоа во јавноста веќе се лицитира со имињата на можните носители на клучните ресори.

Според „Јутарњи лист“, меѓу потенцијалните кандидати се поранешниот гувернер на Народната банка на Србија, Дејан Шошкиќ, академикот Радомир Саичиќ, кардиологот Илија Срдановиќ, професорот Јово Бакиќ, адвокатката Сара Ел Сараг и прославениот кошаркар Дејан Бодирога. Станува збор за личности кои се истакнале во текот на студентското движење или уживаат доверба кај неговите поддржувачи.

Засега, сепак, нема официјална потврда за нивните идни функции.
Двајца професори во игра за премиерската функција
Едно од имињата што најчесто се споменуваат во контекст на премиерската функција е Дејан Шошкиќ, професор по економија и поранешен гувернер на Народната банка на Србија.

Шошкиќ беше на 27. место на „Студентската листа“, а на чело на централната банка беше од 2010 до 2012 година. Во август 2012 година поднесе неотповиклива оставка, откако беа усвоени законски измени за кои сметаше дека ја загрозуваат независноста на институцијата. На функцијата потоа го наследи Јоргованка Табаковиќ.

Неговото искуство во економијата и монетарната политика е една од причините поради кои се споменува како можен кандидат за премиер.

Во истите комбинации е и Радомир Саичиќ, хемичар, универзитетски професор и редовен член на Српската академија на науките и уметностите (САНУ).

Саичиќ привлече внимание со говорот што го одржа во изборната ноќ во име на „Студентската листа“, во кој повика на изградба на држава заснована врз владеењето на правото и спроведување институционални реформи. Изборната победа ја опиша како „триумф на надежта над рамнодушноста“.

Додека дел од јавноста го гледа како можен иден премиер, други сметаат дека би можел да има значајна улога во реформите во образованието и науката. Нема официјална потврда дека му е понудена некоја од овие функции.
Кардиологот Срдановиќ и кошаркарот Бодирога меѓу потенцијалните министри
Илија Срдановиќ, кардиолог од Нови Сад и професор на Медицинскиот факултет, беше носител на листата на „Студентската листа“ и едно од најпрепознатливите лица на изборната кампања.

Иако неговото име не се поврзуваше често со премиерската функција, поради неговото професионално искуство во здравството се споменува како можен кандидат за министер за здравство. Неговата конкретна улога во идната влада допрва треба да се утврди.

Внимание привлече и името на Дејан Бодирога, еден од најпознатите српски кошаркари. Поради неговата спортска кариера и искуството во спортските организации, тој се споменува како можен кандидат за министер за спорт и млади, но и оваа можност останува непотврдена.

Меѓу другите јавни личности поврзани со „Студентската листа“ се актерот Тихомир Станиќ, драмскиот писател Жељко Хубач, адвокатот и член на групата „Београдски синдикат“ Феѓа Димовиќ, како и Катарина Станковиќ, една од позначајните фигури на студентското движење.
Јово Бакиќ најавува бескомпромисна борба против организираниот криминал
Професорот на Филозофскиот факултет во Белград, Јово Бакиќ, е меѓу најгласните критичари на досегашната власт. По изборната победа, тој ја нагласи потребата од прекинување на врските меѓу државата и организираниот криминал.

„Најважната работа, според мене, е борбата против организираниот криминал. Мораме да ги прекинеме сите врски меѓу државата и организираниот криминал“, изјави Бакиќ во интервју за весникот „Данас“.

Тој смета дека неопходни се и темелни промени во Министерството за внатрешни работи.

„Самото Министерство за внатрешни работи мора темелно да се исчисти од криминалци – а потоа да се зајакне со професионалци“, рече Бакиќ.

Тој посочи дека има план за вакви реформи, но засега не знае дали лично ќе биде во можност да ги спроведе.
Адвокатката Сара Ел Сараг во фокусот на реформите во правосудството
Реформата на правосудството е една од најавените задачи на новата власт, а во тој контекст се споменува адвокатката Сара Ел Сараг, која учествувала во изготвувањето на правната платформа на „Студентската листа“.

За време на студентските протести, таа им обезбедувала правна помош на приведените студенти и млади луѓе, а се залага и за повикување на одговорност на претставниците на досегашната администрација.

Меѓу предлозите за кои зборувала е зголемување на транспарентноста на судските постапки, вклучително и можноста за нивно телевизиско емитување. Притоа, нагласила дека целта на реформите не треба да биде политичка одмазда или спроведување масовни чистки.

Феѓа Димовиќ меѓу културата, правосудството и полицијата

Адвокатот Феѓа Димовиќ, член на музичката група „Београдски синдикат“, исто така се споменува како можна личност за значајна функција во идната влада.

Во јавноста тој се поврзува со поконзервативното, национално ориентирано крило на „Студентската листа“. Поради неговото правно образование, како можни ресори се споменуваат правосудството и внатрешните работи, но и културата и информирањето.

Димовиќ претходно изјави дека новата власт не треба да се занимава со политичка одмазда, туку да изгради институции што ќе можат независно да ги повикуваат политичарите на одговорност.
Академици, активисти и претставници на студентското движење
На листата има и претставници од академската заедница, граѓанските иницијативи и еколошките движења.

Меѓу нив е Мирјана Николиќ, ректорка на Универзитетот за уметности во Белград, чие име се споменува во контекст на идните реформи во образованието и културата. На листата е и еколошкиот активист Златко Кокановиќ, познат по противењето на проектот за експлоатација на литиум во долината Јадар.

Како кандидати се споменуваат и Адем Мавриќ и Мирза Рамусовиќ од Нови Пазар.

Внимание привлекува и инженерот Зоран Ѓајиќ, кој јавно зборуваше за градежните работи и документацијата поврзани со објектот на Железничката станица во Нови Сад, по уривањето на настрешницата. Ѓајиќ учествувал и во протестите против режимот на Слободан Милошевиќ во 2000 година, а подоцна се приклучил на студентското движење.
Кога ќе се знае составот на новата влада?
Иако „Студентската листа“ има доволно пратенички места за самостојно формирање влада, распределбата на функциите сè уште не е позната.

Пред изборот на новата влада, потребно е да се потврдат конечните изборни резултати и да се конституира Народното собрание на Србија. Според уставните рокови наведени во текстот, Собранието треба да се конституира најдоцна 30 дена по објавувањето на конечните резултати, додека рокот за избор на владата е 90 дена од конституирањето на парламентот.

Во наредниот период се очекуваат разговори за кандидатот за премиер и за личностите што ќе ги преземат клучните министерски ресори. Нивниот избор ќе покаже во која насока „Студентската листа“ ќе се обиде да ги спроведе најавените промени во правосудството, полицијата, економијата, образованието и другите државни институции.