четврток, август 13, 2026
Дома ЕКОНОМИЈА Кина живее во иднината – претвори обичен песок во течно гориво и...

Кина живее во иднината – претвори обичен песок во течно гориво и создаде нуклеарен реактор кој гарантира векови бесплатна енергија/ВИДЕО

35

Кинескиот TMSR-LF1 во пустината Гоби успешно демонстрираше претворање на ториум во нуклеарно гориво во рамките на системот, отворајќи ја вратата кон апсолутна енергетска независност и оставајќи ги традиционалните електрани на ураниум во историјата.

Додека глобалните суперсили продолжуваат да се потпираат на конвенционалните нуклеарни централи базирани на ураниум, борејќи се со проблеми со складирање на отпад и безбедносни ризици, Кина тивко направи историски пробив. Во срцето на пустината Гоби, кинеските научници лансираа технологија што би можела да ја редефинира енергетската иднина на планетата и да воведе ера во која нафтата и ураниумот ќе го изгубат својот геополитички примат.

Станува збор за технологија од четврта генерација – нуклеарен реактор на течна сол базиран на ториум, наречен TMSR-LF1. Проектот испраќа јасна порака до светските лидери: Додека Западот продолжува да дебатира за теориите, Пекинг прави револуција во пракса.

Како функционира кинескиот чудотворец од ториум?

За разлика од традиционалниот ураниум-235, кој се користи директно во реакторите, самиот природен ториум не е фисионен и не може самостојно да иницира верижна реакција. Кинеските научници го решија овој проблем преку таканаречен процес на „оплодување“ во реакторот.

Процесот започнува со бомбардирање на ториумот со неутрони, предизвикувајќи тој да апсорбира честички и да се претвори во изотопот ураниум-233. Овој новоформиран ураниум е исклучително ефикасно гориво чија фисија ослободува огромни количини топлина за погон на турбините. Целиот процес се одвива во реактор со течна сол (MSR), каде што горивото безбедно се раствора во течни флуоридни или хлоридни соли.

Овој револуционерен затворен циклус на гориво е успешно тестиран и валидиран во кинескиот експериментален реактор TMSR-LF1 од 2 MWt, изграден во Вувеи, во пустинската покраина Гансу. Успешната конверзија на гориво под реални услови, предводена од Шангајскиот институт за применета физика (SINAP), ја докажа практичната изводливост на оваа технологија.

Зошто ториумот е подобар од ураниумот?

Екстремна безбедност без висок притисок
Конвенционалните нуклеарни централи работат под висок притисок на водена пареа, што носи постојан ризик од експлозија во случај на дефект. Кинескиот нуклеарен реактор со течна сол работи под нормален атмосферски притисок.

Во случај на прегревање или прекин на електричната енергија, течните соли автоматски се истураат во безбедносните комори под реакторот преку посебен приклучок, каде што горивото се лади и реакцијата запира веднаш и целосно независно.

Животниот век на радиоактивниот отпад е скратен за векови
Отпадот од ураниум е еколошки кошмар бидејќи останува опасен десетици илјади години. Од друга страна, нуспроизводите од циклусот на ториум губат опасни нивоа на радиоактивност по само неколку стотини години, што драстично го олеснува процесот на долгорочно складирање и го намалува еколошкиот притисок врз планетата.

Отпорност на нуклеарна пролиферација
За време на Студената војна, светот се фокусираше на ураниумот бидејќи неговите нуспроизводи овозможуваат лесно производство на атомски бомби. Отпадот од ториум содржи изотопи кои емитуваат гама зрачење со висока енергија, што го прави ракувањето исклучително опасно и тешко, а практично невозможно лесно да се злоупотреби за развој на нуклеарно оружје.

Работење без вода и изградба во пустини
Класичните реактори бараат огромни количини вода за ладење, поради што мора да се градат покрај реки или море. Реактори со течна сол не бараат вода, што ѝ овозможува на Кина да ги лоцира своите енергетски капацитети длабоко во сушни, пустински области во внатрешноста на земјата каде што нема природни водни текови.

Патот до апсолутна енергетска независност
За официјален Пекинг, ториумот не е само научен експеримент – тој е геополитички штит и клуч за енергетска независност. Кина има огромни домашни резерви на ториум, проценети на 280.000 тони. Овие резерви се доволни за да ја напојуваат кинеската економија во следните неколку стотици години, целосно елиминирајќи ја потребата од увоз на ураниум или фосилни горива.

Покрај електричната енергија, Кина планира да ги користи високите температури произведени од овие реактори (над 600–700 °C) за масовно производство на чист водород, десалинизација на морска вода и потребите на тешката хемиска индустрија. Следниот чекор од планот е изградба на многу поголем комерцијален демонстративен реактор со капацитет од околу 100 MWe до 2035 година, додека целосна комерцијализација на технологијата и интеграција во националната енергетска мрежа се очекуваат до 2040 година.

ИЗДВОЕНИ