Драматичен крај на преговорите: Неочекуваниот потег на ајатолахот бил одлучувачки?!

Во драматичните часови пред ултиматумот на САД, зад сцената се водеа интензивни преговори што на крајот доведоа до двонеделно примирје меѓу САД и Иран. Според информациите на Аксиос, клучната одлука ја донел иранскиот врховен лидер Моџтаба Хамнеи, кој за прв пат од почетокот на конфликтот им даде зелено светло на преговарачите да се движат кон договор.

Додека американскиот претседател Доналд Трамп јавно се закани со катастрофални напади врз Иран, дипломатските напори истовремено се интензивираа зад сцената. Американските сили на Блискиот Исток се подготвуваа за можна голема воена операција, па дури и во Пентагон не беше јасно кој пат ќе го избере Трамп.

Во исто време, сојузниците во регионот се плашеа од силна иранска одмазда, додека некои цивили во Иран почнаа да ги напуштаат своите домови од страв од ескалација.

Преговорите беа исклучително напнати во последните фази. Американскиот претставник Стив Виткоф наводно го нарече иранскиот предлог „катастрофа“, по што следеа низа промени и интензивна комуникација, пишува Аксиос.

Медијаторите од Пакистан одиграа клучна улога, додека дипломатите од Египет и Турција, исто така, се приклучија на процесот за да се обидат да ги приближат ставовите на двете страни.

Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Аракчи, беше една од клучните фигури во преговорите, а изворите тврдат дека тој успеал да ги убеди командантите на Револуционерната гарда да го прифатат договорот.

Според неколку извори, одлуката на Хамнеи беше пресвртница. Поради безбедносни закани, вклучително и можноста за атентат, тој комуницираше индиректно, преку пораки што ги носеа курири. Неговото одобрување за продолжување на преговорите беше опишано како „пробив“ без кој прекинот на огнот не би бил можен.

Иако разговорите напредуваа, Трамп упати остри закани уште во вторникот, вклучувајќи изјава дека „целата цивилизација може да исчезне“. Сепак, имаше одреден напредок зад сцената.

Потпретседателот на САД, Џ.Д. Венс, учествуваше во разговорите од Унгарија по телефон, додека израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху беше во постојан контакт со Вашингтон, сè повеќе загрижен дека го губи влијанието врз процесот.

На крајот, Трамп, по разговорите со Нетанјаху и пакистанскиот воен командант Асим Мунир, се согласи на прекин на огнот. На американските сили им беше наредено да ги прекинат операциите само 15 минути по објавувањето.

Иран подоцна потврди дека ќе го почитува прекинот на огнот и ќе дозволи премин низ Ормутскиот теснец, но во координација со своите вооружени сили.

Сепак, остануваат многу отворени прашања – од самото спроведување на договорот до длабоките разлики меѓу целите на САД и Иран. Се очекува преговорите да продолжат во Пакистан, а американската делегација веројатно ќе ја предводи Венс.