ДЕМОГРАФСКАТА КРИЗА НОСИ ЕКОНОМСКИ ПРЕДИЗВИК: Европа старее, а работоспособното население се топи

Стареењето на населението и негативните демографски трендови значително ќе ја намалат работната сила во Европската унија во наредните децении, и покрај очекуваното зголемување на учеството на жените и постарите граѓани на пазарот на трудот. Според долгорочните проекции на Европската комисија, работната сила во ЕУ на возраст од 20 до 64 години би можела да се намали за дури 36 милиони луѓе до 2080 година во споредба со 2025 година – што претставува пад од приближно 17 отсто.

Овие промени ќе се случат паралелно со целокупниот пад на вкупниот број на населението. Проценките покажуваат дека ЕУ ќе го достигне својот демографски врв во 2029 година со 453 милиони жители, по што ќе следи постојан пад до околу 414 милиони жители до 2080 година. Истовремено, уделот на граѓаните постари од 65 години се очекува да се зголеми од сегашните 22 отсто на дури 33 отсто од вкупното население.

Луѓето ќе работат подолго, но тоа нема да го промени трендот.

Иако Европската комисија очекува поголемо учество на пазарот на трудот, тоа само ќе го ублажи – но нема да го запре – недостигот на работна сила. Проекциите се засноваат на претпоставката дека пензиските реформи низ Европа ќе ја поместат просечната возраст за пензионирање за приближно две години, што ќе доведе до значителни промени во старосната структура на работната сила:

Вкупна стапка на активност (возраст 20–64 години): зголемување од 81% на 84%
Постари работници (возраст 55–64 години): стапката на активност достигнува 78%
Граѓани на возраст од 65 до 69 години: учеството во работната сила речиси се удвојува, достигнувајќи 38%

Намалувањето на бројот на граѓани на работоспособна возраст ќе има директно влијание врз економијата. Во резимето на анализата на Европската комисија (која ги опфаќа земјите-членки на ЕУ и Норвешка) се предупредува дека, почнувајќи од раните 2030-ти години, работната сила би можела да стане „кочница за растот“ наместо фактор што придонесува за него. Следствено на тоа, идниот економски раст во ЕУ – кој се предвидува да биде умерен, со стапка од 1 % годишно во периодот од 2026 до 2080 година – речиси целосно ќе зависи од продуктивноста на трудот и новите технологии, особено преку зголемени капитални инвестиции по вработен.

Европската комисија најави дека подетални проекции за тоа како овој демографски притисок ќе влијае врз јавните расходи за пензии, здравство, долготрајна нега и образование ќе бидат објавени во пролетта 2027 година.