Жештините доаѓаат: Европа пред лето под влијание на Супер Ел Нињо

Глобалниот временски систем е во процес на големо преструктуирање. По годините Ла Ниња, тропскиот Пацифик сега брзо се префрла во она што би можело да биде рекордно Супер Ел Нињо – феномен што делува како џиновски планетарен топлински мотор за ослободување на огромни количини енергија од океанот во атмосферата и менување на временските обрасци низ целиот свет.

Се очекува Ел Нињо да почне да влијае на атмосферата до летото 2026 година. Историските податоци за летата за време на Супер Ел Нињо покажуваат тенденција за формирање области со низок притисок над источните Соединети Држави и Канада и по должината на западниот брег на Европа.

Што е Супер Ел Нињо и зошто е различен од нормалниот?

ENSO е кратенка за „Ел Нињо Јужна Осцилација“ – област на екваторијалниот Тихи Океан која се менува помеѓу топли и ладни фази приближно на секои една до три години. Студената фаза се нарекува Ла Ниња, а топлата фаза се нарекува Ел Нињо. Супер Ел Нињо се јавува кога аномалиите на температурата на површината на морето достигнуваат или надминуваат +2,0 °C. За разлика од обичниот Ел Нињо, кој го поместува млазниот тек, Супер Ел Нињо може да предизвика големо нарушување на целата атмосферска циркулација.

Како се јавува и зошто се развива сега?

За време на Ла Ниња, пасатните ветрови акумулираат топла вода во западниот Пацифик, создавајќи длабок слој топла вода. Кога Ла Ниња ослабува, западните ветрови ја туркаат таа топлина кон исток – и ако содржината на топлина во западниот Пацифик е висока, ослободувањето на енергија е помоќно. Во последните недели се регистрирани силни западни ветрови, што предизвикува брза транзиција. Формиран е голем подземен базен со топла вода познат како океански Келвинов бран, кој се движи кон исток и се распаѓа на површината.

Споредбата со првата недела од април во претходните години на Супер Ел Нињо покажува дека западниот Пацифик во моментов е значително потопол под површината отколку што беше во истите фази од претходните настани.

Што велат прогнозите?

Најновите прогнози од северноамериканскиот NMME систем и европскиот ECMWF модел се согласуваат: температурните аномалии ќе го надминат прагот од +2,0 °C, што би влегло во категоријата Супер Ел Нињо. Врвот обично се јавува помеѓу есента и почетокот на зимата. Прогнозите за јуни 2026 година веќе покажуваат силен почеток на атмосферската циркулација карактеристична за Ел Нињо, а до почетокот на есента овој процес ќе биде значително засилен.

Што значи ова за Европа?

Надпросечно високи температури се предвидуваат за европското лето низ целиот континент. Европа не е директно погодена од Ел Нињо, но ги чувствува ефектите од глобалните промени во атмосферската циркулација. Податоците од претходните години на Супер Ел Нињо покажуваат намалена снежна покривка над поголемиот дел од континентот во зима, веројатно поради почестите јужни воздушни струи.

На северната хемисфера, Супер Ел Нињо носи зајакнување на подрачјето со низок притисок над Северниот Пацифик, што го турка поларниот млазен тек кон север и ги менува моделите на снег во САД. На јужната хемисфера, како што е Австралија, носи значително посуви услови и го зголемува ризикот од суша.