Водата која со генерации служеше за наводнување на палестинските ниви е пренасочена во древниот базен кај селото Фасајил, кој потоа беше промовиран како туристичка атракција. ОН предупредува на сè поголемиот број напади врз водната инфраструктура ширум Западниот Брег.
На окупираниот Западен Брег, водата сè почесто е дел од поширокиот спор околу земјиштето, населбите и контролата врз природните ресурси. Еден од најновите случаи е забележан кај палестинското село Фасајил во долината на Јордан, каде што водата од природниот извор, според извештајот на „Ројтерс“, е пренасочена од земјоделското земјиште кон древниот базен. Базенот потоа почна да се промовира како туристичка атракција под називот „Херодов базен“.
Палестинскиот земјоделец Саад Немер изјави за „Ројтерс“ дека поради прекинот на дотокот на вода останал без вода потребна за наводнување на нивите и дека неговото семејство поседува документација за сопственост врз земјиштето.
Според наводите од репортажата на „Ројтерс“, изворот кај Фасајил со генерации бил важен за локалните палестински земјоделци. Ситуацијата се промени ова лето кога водата беше пренасочена кон древниот резервоар кој се наоѓа во близина на селото.
„Ројтерс“ наведува дека просторот потоа почнал да привлекува посетители и израелски доселеници, додека палестинските земјоделци останаа без водата потребна за земјоделство. Израелското воено тело COGAT потврди дека водата е пренасочена „без одобрение“ и наведе дека случајот ќе биде испитан.
За земјоделците во долината на Јордан водата не е само прашање на секојдневниот живот, туку и на опстанокот на земјоделството.
Немер рече дека поради прекинот на снабдувањето, водата исчезнала од неговите ниви, што ги загрозило посевите и егзистенцијата на неговото семејство. „Ројтерс“ наведува дека изворот служел како важна поддршка за локалните заедници за земјоделство, вработување и дополнување на нередовното снабдување на домаќинствата.
Слични спорови се забележани и на други локации.
Во извештајот на ОН OCHA од јули се наведува дека нападите на израелските доселеници во текот на 2026 година оштетиле, уништиле или зазеле околу 160 објекти на водната и санитарната инфраструктура на Западниот Брег. Повеќе од половината од тие објекти биле резервоари за вода, додека меѓу погодената инфраструктура биле и водоводи и домашни приклучоци.
OCHA наведува дека пристапот до вода на Западниот Брег дополнително го отежнуваат нападите на доселениците, уривањето на инфраструктурата, ограничувањата на движењето и други ограничувања.
Според податоците на ОН, оштетувањето на водната инфраструктура ја зголемува зависноста на палестинските заедници од допремање вода со цистерни, особено во бедуинските и сточарските заедници каде што алтернативните извори се ограничени.
Во еден од случаите што ги наведува OCHA, израелските доселеници во јули оштетиле водоводни цевки кои снабдувале околу 200 жители на една бедуинска заедница, а истовремено го презеле блискиот извор кој служел како важен извор на вода за стоката.
Древниот базен кај Фасајил сега се наоѓа во средиштето на пошироката расправа за контролата врз водните извори и археолошките локалитети.
Според поновиот извештај на „New York Times“, израелските функционери и пратеници ги промовираа посетите на овој локалитет, додека базенот е наполнет со вода која претходно се користеше за палестинските земјоделски стопанства.
Израелскиот министер Амихаи Елијаху најави дека базенот на почетокот на октомври ќе биде испразнет заради детално археолошко истражување. Според достапните информации, тој го поддржа развојот на локалитетот и најави инвестиции во негова реставрација.
Случајот во Фасајил е дел од многу поширок проблем.
ОН OCHA наведува дека во текот на 2026 година нападите на доселениците и другите оштетувања погодиле голем број водни системи ширум Западниот Брег, додека загубата на инфраструктурата директно влијае врз снабдувањето на домаќинствата, земјоделството и сточарството.
Токму затоа прашањето за изворот кај Фасајил не е само приказна за еден базен. За палестинските заедници во долината на Јордан, пристапот до вода е поврзан со можноста да ја обработуваат земјата и да останат на своите имоти. За израелските власти и дел од доселеничкото движење, истовремено, археолошките локалитети и земјиштето на Западниот Брег се дел од поширокото прашање за еврејското историско и културно наследство.
