Универзумот, и покрај неговата величествена големина и сложеност, нема да трае вечно. Најновото истражување спроведено во соработка со научници од САД и Кина изнесува изненадувачко тврдење дека животниот век на универзумот е веќе преполовен и дека неговиот „датум на смртта“ може да се случи кога универзумот е стар околу 33,3 милијарди години.
Истражувањето се базира на нова теорија за развојот на универзумот по Големата експлозија, а беше објавено на серверот за претпечатени материјали Arxiv и испратено на преглед во Journal of Cosmology and Astroparticle Physics, пишува Daily Mail.
Во оваа студија, научниците користеа нова интерпретација на темната енергија, позната како „модел на темна енергија на аксион (aDE)“, за да ги анализираат најновите податоци за ширењето на универзумот.
Што се случува со темната енергија
Темната енергија, за која се проценува дека сочинува помеѓу 68,3 и 70 проценти од вкупната содржина на универзумот, претходно се сметаше за космолошка константа, енергијата што го движи униформното и континуирано забрзување на универзумот.
Сепак, новиот модел сугерира дека темната енергија можеби не е константна и може да ослабне со текот на времето, што на крајот ќе доведе до колапс на универзумот, таканаречениот „Голема турканица“.
Научниците дозволија темната енергија да ослабне со текот на времето во нивниот модел бидејќи го вклучува аксионот, хипотетичка ултралесна честичка што се однесува како невидлив енергетски бран што го исполнува целиот универзум.
Нивната анализа покажува дека космолошката константа во овој модел може да има негативна вредност од -1,61, што значи дека темната енергија на крајот ќе исчезне, а гравитацијата ќе преземе контрола и ќе предизвика универзумот да се сруши сам по себе.
„Возраста на нашиот универзум е од клучно значење за космологијата. Уште од воспоставувањето на теоријата за Големата експлозија знаеме дека таа е конечна“, велат истражувачите во студијата.
„Користејќи ги најдобрите вредности што ги дава нашиот модел, ја проценуваме возраста на универзумот на 33 милијарди години“, додадоа тие.
Како дојдоа до овој заклучок? Тимот анализираше податоци од два големи меѓународни проекти: Темноенергетското истражување (DES) и Темноенергетскиот спектроскопски инструмент (DESI). Овие проекти го следат ширењето на универзумот преку набљудување на супернови и распоредот на галаксиите.
Моделот потоа беше искористен за проценка на клучните космолошки параметри како што се космолошката константа и таканаречената равенка на состојба, која го опишува однесувањето на темната енергија. Со вклучување на флексибилност во моделот, истражувачите заклучија дека темната енергија можеби нема да продолжи да го шири универзумот на неодредено време, како што се претпоставуваше претходно, туку постепено ќе ослабне и ќе дозволи гравитацијата да ја преземе контролата.
Четири теории за темната енергија
НАСА наведува четири главни хипотези за потеклото на темната енергија:
Вакуумска енергија – константна енергија на просторот, поврзана со космолошката константа на Ајнштајн. Сепак, јачината предвидена од оваа теорија не се согласува со новите мерења.
Квинтесенција – променлива енергетска сила или флуид што се однесува спротивно на обичната материја и се менува низ времето и просторот.
Космички струни – теоретски дефекти во структурата на универзумот, како „брчки“ создадени по Големата експлозија, кои дејствуваат како сили за проширување на просторот.
Маана во Ајнштајновата теорија за гравитација – можноста дека ширењето на универзумот воопшто не зависи од темната енергија, туку е резултат на сè уште неоткриената природа на гравитацијата.
Иако резултатите се возбудливи, важно е да се нагласи дека многу работи сè уште се непознати, вклучително и самата природа на темната енергија. Модели како aDE се обидуваат да објаснат набљудувани феномени, но сè додека не можеме директно да ја проучуваме темната енергија, ќе останеме во сферата на претпоставките.
Сепак, засега, овој модел драстично ја менува нашата идеја за космичката иднина и, доколку се потврди, значи дека универзумот веќе го проживеал речиси половина од својот живот.
Ако почетокот на сè бил пред 13,8 милијарди години, а крајот ќе дојде за 33,3 милијарди, тоа значи дека сега сме некаде на 40 проценти од космичката временска линија и дека неизбежниот крај, иако далечен, сè уште постои.












