сабота, јуни 6, 2026
Дома МАГАЗИН Тајниот адут на современото војување: Надзорни камери – моќно оружје кое го...

Тајниот адут на современото војување: Надзорни камери – моќно оружје кое го менува текот на војната на Блискиот Исток

737
Foto: Pexels

Во конфликтите низ целиот свет, од Блискиот Исток до Украина, војските сè повеќе хакираат небезбедни цивилни камери за надзор.

Целта е да се следат движењата на непријателот, да се планираат воздушни напади и да се процени штетата по бомбардирањето. Оваа тактика станува неочекувана, но многу ефикасна во современото војување.

Со децении, сателитите, беспилотните летала и човечките извидувачи беа стандардни алатки за извидување и надзор во војувањето. Но, во ерата на евтини и често небезбедни уреди поврзани со интернет, на војските им беше дадена моќна нова алатка – секоја безбедносна камера што може да се хакира. Без разлика дали е монтирана на прагот од куќа или на градска улица, таквата камера може да обезбеди важни информации за потенцијалните цели.

Компанијата за безбедност „Чек Поинт“ со седиште во Тел Авив објави истражување во кое се документирани стотици обиди за хакирање на потрошувачки камери на Блискиот Исток. Многу од нападите беа темпирани да се совпаднат со неодамнешните ирански напади со ракети и беспилотни летала врз цели во Израел, Катар и Кипар. Некои од обидите се припишуваат на хакерски групи поврзани со иранската разузнавачка служба. Нивната цел беше да користат цивилни камери за да идентификуваат цели, да планираат напади и да ја проценат штетата по нападите, како одговор на американските и израелските бомбардирања што предизвикаа регионална ескалација.

Иран не е сам во користењето на оваа тактика. Порано овој месец, „Фајненшл тајмс“ објави дека израелската војска пристапила до речиси сите сообраќајни камери во Техеран и, во соработка со ЦИА, ги искористила за планирање воздушен напад во кој бил убиен ајатолахот Али Хамнеи, врховниот лидер на Иран. Слично, во Украина, руските сили ги хакираат камерите на потрошувачите за да ги следат движењата на украинските трупи, додека украинските хакери ги преземаат руските камери за да ги следат непријателските единици.

Цивилните камери како стандардна воена алатка
Искористувањето на ранливостите во цивилните камери стана стандардна воена практика. „Хакирањето камери сега е дел од прирачникот на армијата“, вели Сергеј Шикевич, директор за истражување на закани во Check Point. „Добивате директен поглед без скапи ресурси како сателити, честопати со добра резолуција. За напаѓачот, тоа е лесен потег со одлична вредност за парите.“Чек Поинт откри дека хакерите се обиделе да искористат пет ранливости во камерите на „Хиквижн“ и „Дахуа“. Десетици обиди биле регистрирани во Бахреин, Кипар, Кувајт, Либан, Катар, Обединетите Арапски Емирати и стотици во Израел. Повеќето од ранливостите биле познати и поправени, но многу сопственици не ги инсталирале ажурирањата.

Ирански операции и израелски одговор
Обидите за хакирање беа темпирани на 28 февруари и 1 март, кога САД и Израел извршија воздушни напади врз цели во Иран. Некои обиди беа регистрирани и во средината на јануари за време на протестите во Иран. „Чек Поинт“ ги поврза нападите со три ирански хакерски групи, вклучувајќи ја и групата „Хандала“, која е поврзана со иранското Министерство за разузнавање. Слично таргетирање на камери беше забележано и за време на 12-дневниот израелско-ирански конфликт, кога Националната администрација за сајбер безбедност на Израел предупреди дека иранските хакери користат цивилни камери за следење на цели.

Украина – полигон за обука за нови тактики
Американско-израелските воздушни напади врз Иран и атентатот врз ајатолахот Хамнеи покажаа колку темелно израелските хакери пристапиле до камерите на Техеран. Според извори на „Фајненшл тајмс“, тие ги следеле чуварите во реално време користејќи податоци од сообраќајните камери.

Слична практика беше забележана и во војната меѓу Русија и Украина. Украинските власти предупредија во 2024 година дека руските сили хакираат камери во Киев за да ја следат инфраструктурата и воздушната одбрана. Во исто време, Украина користеше цивилни камери за извидување – на пример, видео од експлозијата на руска подморница во Севастопол беше снимено на хакирана камера, а хактивистичката група „Уан тупаница“ го следеше движењето на руски материјали преку мостот Керч.

Предности на хакираните цивилни камери
„Предностите од користењето на мрежи на цивилни камери се очигледни: камерите се веќе инсталирани и не бараат дополнителни инвестиции“, објаснува Питер В. Сингер, воен истражувач во Фондацијата „Нова Америка“. „Непријателот веќе постави опрема низ градот, само е прашање на користење на она што е веќе таму.“

Сингер додава дека хакирањето на вакви камери е поевтино и полесно од користењето сателити или дронови. Земјените камери обезбедуваат агли и перспективи што сателитите и дроновите не можат, што ги прави моќна алатка за извидување, таргетирање и проценка на штетата по напад.

ИЗДВОЕНИ