САД најавуваат „најстроги санкции во историјата“, Иран се заканува со „разорувачки“ одговор

Иран предупреди дека неговиот одговор на новите закани од САД ќе биде „разорувачки“, откако Вашингтон ги најави најстрогите финансиски санкции во историјата, насочени кон соборување на иранското раководство.

Американската администрација подготвува нов пакет мерки, за кои се очекува министерот за финансии, Скот Бесент, да изнесе детали во понеделник. Претседателот Доналд Трамп претходно се закани со економски последици за секоја земја што ќе му пружи „каква било помош“ на Иран.

Началникот на Генералштабот на иранските вооружени сили, генерал-мајор Али Абдолахи, изјави дека одговорот на Техеран ќе биде сеопфатен и одлучен.

„Со подготвеност на копно, на море, во воздух, во противвоздушната одбрана и во сајбер-просторот, иранските вооружени сили ќе одговорат на новите непријателски закани со моќен, казнен и разорен одговор“, пренесоа иранските медиуми.

Претседателот на иранскиот парламент, Мохамад Бакер Калибаф, кој е и главен преговарач на Иран во преговорите со САД со посредство на трети страни, изјави дека Вашингтон очигледно заклучил оти не може да го победи Иран во директен воен судир.

„Мораме да изготвиме планови за справување со неправедните санкции за да можеме да ги надминеме“, рече Калибаф за време на посетата на соседен Ирак.

Тој ги обвини САД и Израел дека сега прибегнуваат кон економска и „когнитивна“ војна против Иран.

Вашингтон најавува „најстроги санкции во историјата“
Бесент изјави за CNBC дека во понеделник ќе ги претстави деталите за новите мерки, тврдејќи дека максималниот економски притисок би можел да ја намали веројатноста за повторно избивање на големи воени судири.

„Не ми е јасно зошто цената на нафтата нагло порасна поради ова. Ако вршиме максимален економски притисок, тоа веројатно значи дека нема да дојде до обновување на големи воени операции“, рече тој.

Бесент отиде и чекор понатаму, отворено наведувајќи ја промената на режимот во Иран како цел на американската политика. „Ќе го урнеме овој режим. Време е нашите сојузници и остатокот од светот да донесат одлука“, рече тој, опишувајќи ја поморската блокада на Иран – повторно воведена во јули – и најавените „најстроги санкции во историјата“ како заеднички удар против Техеран.

Иран е изложен на разни форми на американски санкции речиси непрекинато уште од Исламската револуција во 1979 година. Земјата моментално се соочува со висока инфлација, слабеење на валутата, недостиг на енергенси и инфраструктура оштетена за време на војната.

Иранското Министерство за надворешни работи изјави дека новите американски санкции нема да предизвикаат „ни најмало колебање во решеноста на Иранците да ја заштитат независноста, достоинството и националниот суверенитет на земјата“.

Претседателот Масуд Пезешкијан исто така предупреди дека одговорот на Иран на каков било нов напад ќе биде „силен“, притоа повторувајќи го ставот дека војната треба да се стави крај.

Ормускиот теснец нафтата во центарот на конфликтот
Војната, која трае со месеци, однесе илјадници животи, ги вовлече земјите од Заливот и доведе до пораст на глобалните цени на енергенсите. Иран целеше кон пловни објекти во Ормускиот теснец – воден пат низ кој, пред војната, се одвиваше околу една петтина од светската трговија со нафта.

Според податоците на компанијата „Kpler“, во четвртокот низ Ормускиот теснец поминале само седум комерцијални пловни објекти – што е половина од бројката забележана претходниот ден. Пред војната, дневно поминувале повеќе од 130 пловни објекти.

Во април и јуни, САД и Иран објавија договори за прекин на огнот со цел да се воспостави слободен поморски сообраќај низ Хормуз и да се отвори пат за завршување на конфликтот – кој трае речиси шест месеци – но и двата договора брзо пропаднаа.

Новиот притисок од САД е насочен и кон Кина, најголемиот купувач на иранска нафта. Според податоците на „Kpler“ за 2025 година, Кина купува повеќе од 80 отсто од иранскиот извоз на нафта што се транспортира по морски пат.

Бесент изјави дека Кина ги задоволува околу половината од своите енергетски потреби од регионот на Заливот и дека би било логично Пекинг да се приклучи кон напорите на САД.

Понудите на иранска нафта за кинеските купувачи веќе се намалени откако САД во средината на јули повторно воведоа блокада на иранските пристаништа, изјавија трговски извори за „Ројтерс“.

Кинеската амбасада во Вашингтон реагираше со изјава дека „санкциите и притисокот не помагаат во решавањето на проблемот“ и повика на дипломатско решение.

Понатамошната ескалација на економскиот притисок исто така претставува ризик за сојузниците на САД во Заливот, чии енергетски капацитети – како и постројките за десалинизација на вода – веќе биле цел на ирански напади.