Цените на горивата во Франција продолжија силно да растат, а дизелот достигна рекордна вредност. Поскапувањето е последица на комбинација од повисоки цени на суровата нафта и зголемени трошоци за преработка, што се одразува на пазарот на горива ширум Европа. Поради тоа, Франција сега се наоѓа меѓу државите од Европската Унија во кои возачите издвојуваат најмногу пари за гориво.
Според анализата на АФП (AFP), цената на еден литар дизел во Франција во неделата достигна рекордни 2,41 евро. Истовремено поскапи и бензинот. Литар од најпродаваниот бензин SP95-E10 чинеше повеќе од 2,17 евра, додека цената на бензинот SP98 ја премина границата од 2,28 евра.
Растот на цените не е ограничен само на францускиот пазар. Податоците на Европската комисија од 14 септември покажуваат дека просечната цена на бензинот во Европската Унија изнесувала 2,063 евра за литар, додека просечната цена на дизелот била 2,159 евра.
Тоа се воедно и највисоките вредности откако Европската комисија, од 2005 година, води евиденција за цените на горивата.
Франција е меѓу членките на ЕУ со најскапо гориво, иако според тогаш достапните податоци, повисоки цени бележеле Германија, Холандија, Данска и Финска.
Еден од клучните фактори кои влијаат врз растот на цените е геополитичката ситуација на Блискиот Исток. Глобалниот пазар на нафта е под притисок од февруари, кога дојде до конфликт меѓу САД и Израел со Иран.
Дополнителна неизвесност донесоа новите конфликти во Јемен, како и нападите врз енергетската инфраструктура во Саудиска Арабија.
Цената на суровата нафта „Брент“ и понатаму се движи над 100 долари за барел. Иако во последните денови е забележан одреден пад, на тоа му претходеше раст од приближно 20 проценти во текот на септември.
Сепак, врз цената што возачите ја плаќаат на бензинските пумпи не влијае само вредноста на суровата нафта. Важна улога имаат и рафинериските маржи, односно разликата меѓу цената на суровата нафта и продажната цена на големо на преработените нафтени деривати.
Проценките укажуваат на тоа дека маржите за бензин веројатно веќе го достигнале својот врв, додека маржите за дизел би можеле и понатаму да растат.
Наглиот раст на цените на горивата предизвикува и загриженост поради можните социјални последици. Француските власти се особено загрижени за повторување на масовните протести на „Жолтите елеци“ од 2018 година, кои беа предизвикани од незадоволство од цените на горивата.
Експерти од Европската централна банка изјавија за „Еуроњуз“ дека притисокот врз цените на дизелот може да продолжи во блиска иднина. Според нивните проценки, врз основа на договорите за фјучерси за дизел од 16 септември, рафинериските маржи за дизел би можеле да достигнат врв во октомври. За бензинот, истите проценки укажуваат дека врвот веќе е достигнат во август.
Експертите забележуваат дека крајот на конфликтите на Блискиот Исток, заедно со нормализацијата на енергетските текови и работењето на рафинериите, ќе биде клучен за стабилизирање на пазарот.
