Примирјето меѓу САД и Иран не ја враќа слободната пловидба: Техеран ја користи контролата врз Ормуз како оружје во преговорите

Контролата на Иран врз Ормускиот теснец е повторно во центарот на вниманието откако транзитот на танкери низ клучниот воден пат повторно беше доведен во прашање и покрај прекинот на огнот. Според „Фајненшл тајмс“, повикувајќи се на иранската новинска агенција Фарс, властите во Техеран привремено го прекинаа преминувањето на танкери како одговор на израелските напади во Либан. Иако на два брода им беше дозволено да поминат порано во текот на денот, транзитот наводно беше запрен бидејќи нападите ескалираа.

Овој развој на настаните се случи само неколку часа по објавувањето на двомесечниот договор за прекин на огнот меѓу САД и Иран, кој предвидуваше прекин на американските напади во замена за повторно отворање на теснецот.

Сепак, заедничката изјава од поморските и воздухопловните сили на Револуционерната гарда посочи дека Техеран ја одржува контролата врз ситуацијата за време на преговорите.

Во исто време, Израел ги интензивираше операциите во Либан, погодувајќи повеќе од 100 цели, вклучувајќи командни центри во Бејрут и на југот на земјата, дополнително комплицирајќи ја безбедносната ситуација.

Аналитичарите велат дека отворањето на теснецот не значи враќање на слободната пловидба, туку ограничен и условен режим на движење.

Димитрис Румелиотис од Xclusiv Shipbrokers нагласува дека прашањето за транзитот е првенствено политичко, истакнувајќи дека преминот ќе се одвива во координација со иранските вооружени сили.

„Ормускиот теснец е една од клучните алатки за преговори на Иран и целосното отворање без услови би значело губење на важна точка на влијание“, рече Румелиотис.

Во моментов, околу 120 танкери се блокирани во регионот со приближно 130 милиони барели сурова нафта и 46 милиони барели рафинирани производи, додека дополнителни 1,3 милиони тони течен природен гас остануваат заглавени.

Аналитичарите проценуваат дека времетраењето на прекинот на огнот е ограничено. Иако период од 15 дена може да биде доволен за бродовите што веќе се во регионот да ги завршат операциите, потребна е долгорочна стабилност за нови договори и патувања.