Мисијата на ОН за утврдување на факти за Иран во четвртокот соопшти дека има разумна основа да верува дека Соединетите Американски Држави стојат зад два воени напади врз училиште и спортски објект во Иран во февруари, и дека се работи за воени злосторства.
Исто така, утврдено е дека иранските власти извршиле злосторства против човештвото за време на смртоносното сузбивање на антивладините протести.
Наодите од новиот извештај на Независната меѓународна мисија за утврдување на факти за Иран, кој ќе биде поднесен до Советот на ОН за човекови права во Женева, ги испитаа постапките на САД за време на војната во Иран што започна во февруари, како и одговорот на иранската влада на немирите низ целата земја кои започнаа кон крајот на декември.
Иранската и американската постојана мисија во Женева не одговорија веднаш на барањата на Ројтерс за коментар.
Американските официјални лица претходно изјавија дека воените операции се спроведуваат во согласност со правото за вооружени судири, додека Иран доследно ги отфрлаше обвинувањата за систематско кршење на правата.
Експертите на ОН изјавија дека имаат основани причини да веруваат дека американските сили се одговорни за нападот врз основното училиште „Шаџаре Тајебе“ во градот Минаб, каде што, според иранските власти, биле убиени повеќе од 150 луѓе, вклучувајќи околу 120 училишни деца.
Нападот претставувал неселективен напад кој предизвикал смрт на цивили и штета врз цивилна инфраструктура, што претставува воено злосторство според меѓународното право, заклучи мисијата.
Според извештајот, САД се потпреле на разузнавачки податоци кои сугерирале дека висок ирански воен командант бил присутен на локацијата, но не ги провериле соодветно информациите пред да го започнат нападот. Истражителите рекоа дека неуспехот да се ажурираат разузнавачките податоци за целиот напад и да се потврди дека зградата е воен цел претставува повеќе од обично невнимание.
Наместо тоа, САД ги насочија нападите врз зградата на училиштето, свесни за значителниот ризик од напад врз цивилен објект и постапувајќи непромислено во однос на можноста тоа да се случи – се наведува во извештајот.
Во јуни, американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека „никој“ намерно не нападнал женско училиште во Иран во февруари, повикувајќи се на истрагата за инцидентот. Ројтерс прв објави дека првичната внатрешна истрага на американската војска покажала дека американските сили веројатно се одговорни за фаталниот напад во Минаб на југот од Иран.
Пентагон од тогаш започна истрага, но не објави никакви прелиминарни наоди.
Експертите на ОН изјавија дека училиштето било јасно препознатлив цивилен објект и не пронајдоа докази дека се користело за воени цели.
Експертите дојдоа до сличен заклучок и за нападот врз спортскиот центар во Ламерд. Во извештајот се наведува дека во нападот биле оштетени околните станбени згради и училиште, при што биле убиени и ранети 22 цивили. Заклучено е дека нападот бил неселективен и затоа претставува воено злосторство.
Централната команда на САД во соопштение во март изјави дека американските сили тој ден не извршиле никакви напади врз градот Ламерд.
Истрагата на мисијата на ОН утврди дека иранските власти извршиле широко распространет и систематски напад врз цивили за време на протестите што избија кон крајот на декември минатата година, вклучувајќи незаконски убиства, мачење, произволно притворање, присилни исчезнувања и сериозни ограничувања на слободата на изразување.
Групите за човекови права тврдат дека меѓу убиените за време на најголемата пресметка откако шиитските муслимански свештеници ја презедоа власта во револуцијата во 1979 година имало и минувачи. Техеран ги обвини „терористите и изгредниците“ поддржани од прогонетите противници и странските непријатели, САД и Израел.
Истрагата соопшти дека не може независно да го потврди бројот на загинати, но верува дека бројот на мртви и повредени е веројатно многу поголем од официјалните податоци кои велат дека биле убиени 3.038 луѓе, а повредени 25.000.
Одговорот на владата на протестите – вклучувајќи ги насилството и убиствата, исклучувањето на интернетот и употребата на смртна казна – означи значителна ескалација во споредба со претходните обрасци на сузбивање на несогласувањата, се наведува во извештајот.
