„Политико“: Напорите на ЕК за унапредување на кандидатуратa на Србија веројатно нема да добиjат мнозинска поддршка, Холандија е подготвена да стави вето

Напорите на Европската комисија за унапредување на кандидатурата на Србија за членство во Европската Унија веројатно нема да ја добие потребната поддршка од земјите-членки, пишува „Политико“.

Комисијата ќе побара од амбасадорите на ЕУ, на состанокот во Брисел, да одобрат отворање на нов преговарачки кластер во процесот на пристапување – збир реформи што земјите-кандидатки мора да ги спроведат пред да можат да се приклучат на блокот.

Сепак, неколку влади се скептични кон потегот, а Холандија е подготвена да стави вето, изјавија пет дипломати и службеници за „Политико“.

Несогласувањето одразува поширока дебата за проширувањето на Европската Унија.

Според двајца службеници, Комисијата сè повеќе го претставува проширувањето како геополитички механизам за охрабрување на земјите-кандидатки да се приближат кон Европа, а подалеку од другите сили. Од друга страна, некои земји-членки стравуваат дека земјите-кандидатки би можеле да бидат наградени пред да постигнат доволен напредок во областите на демократијата и судските реформи, објавува N1.

Отворањето на третиот кластер би го означило почетокот на усогласувањето на правилата на Србија за прекугранични услуги со единствениот пазар на Европската Унија, вклучително и признавањето на професионалните квалификации и мерките за олеснување на прекуграничното работење.

„Отворањето на Кластер 3 во преговорите за пристапување на Србија кон ЕУ е одамна задоцнето“, рече Немања Старовиќ, министер за европски интеграции на Србија. „Србија практично е блокирана по ова прашање речиси пет години. Тешко е да се тврди дека реформските напори што ги спроведува српската државна администрација од 2022 година не заслужуваат ниту овој скромен чекор напред во процесот.“

Тој додаде дека понатамошното одложување на одлуката би претставувало пропуштена можност за поттикнување на идните реформи и би „било најдобриот можен подарок за антиевропските политички сили, како во Србија, така и низ целиот континент.“

Европската комисија во голема мера ја дели оваа оценка. Службениците во Брисел долго време препорачуваат отворање на кластерот, но за таква одлука е потребна едногласна согласност од сите 27 земји-членки на ЕУ, додека процесот е ефикасно запрен поради загриженост за состојбата со човековите права во Србија.

Сепак, Холандија ќе продолжи да се спротивставува на отворањето нови можности за проширување за Србија додека таа се движи по својот тековен пат, додека дипломати од две други земји-членки на ЕУ рекоа дека иницијативата за отворање нов кластер веројатно нема да продолжи наскоро. Еден од нив рече дека унапредувањето на процесот на пристапување на земја што одржува блиски односи со Русија би испратило погрешна порака во време кога Украина и Молдавија сè уште не ги отвориле сите свои формални преговарачки кластери.

Дипломат кој се спротивставува на планот проширувањето да стане „геополитичка алатка“ за да се задржи Србија на европскиот пат, рече дека идејата функционира само „сè додека земјата всушност не влезе, а потоа станува главоболка од геополитички размери“.

Во интерен документ што циркулираше меѓу амбасадорите пред состанокот во среда, кој го виде „Политико“, Комисијата рече дека „Србија неодамна имплементираше значајни обврски и ги поништи неуспесите“ што се случија кога контроверзните закони беа донесени во јануари.

Без одлука за отворање на кластерот, Комисијата ќе бара други начини да го награди Белград за законските измени, рекоа двајца функционери.

Тие велат дека сега се составува список на опции, но истакнуваат дека е малку веројатно дека ќе биде презентиран пред изборите што се очекуваат во наредните месеци.