Полицијата на Северна Ирска употреби водени топови за да ги растера демонстрантите кои палеа оган и фрлаа тули, камења и шишиња кон нив за време на втората ноќ на насилство поради бруталниот напад со нож на улица во Белфаст. Новите судири се случија откако 30-годишен Суданец кој влегол во Велика Британија во 2023 година и добил статус на бегалец беше обвинет за обид за убиство и тешка телесна повреда на радиолог, предизвикувајќи антиимигрантско насилство.
Стотици маскирани мажи одеа од врата до врата, намерно повредувајќи им на имигрантски семејства. Неодамна реновиран супермаркет од Блискиот Исток беше запален. Турска берберница исто така беше оштетена во пожарот, додека едно африканско семејство веќе се исели од Северна Ирска по 20 години.
„Жал ми е за сè што се случи. Моето сочувство до семејството и се молам за закрепнување на жртвата, но ние не го поддржуваме насилството. Треба да видиме дали можеме да живееме заедно и да се поддржуваме едни со други, наместо да се бориме едни со други“, рече Анселм Шима, жител на Белфаст, по потекло од ДРК.
Официјалната причина за најновиот бран немири е бруталниот обид за обезглавување на радиолог именуван како 40-годишниот Стивен Огуви. Потврдено е дека, покрај тешките повреди на главата, вратот и грбот, жртвата го изгубила и левото око и претрпела значителни повреди на десното. Напаѓачот е идентификуван како 31-годишен бегалец од Судан, Хади Алодит.
Семејството на жртвата изјави дека немирите не се решение и дека мирните протести се единствениот пат напред.
„Оние што ги организираат овие протести тврдат дека го прават тоа за да ги заштитат заедниците. Всушност, тие прават токму спротивното: им штетат на заедниците и им штетат на невините луѓе. Тоа е апсолутно срамно и мора веднаш да престане“, рече Хилари Бен, државна секретарка за Северна Ирска.
Британскиот премиер Кир Стармер рече дека оние што ги предизвикаа немирите ќе бидат строго казнети. Тој апелираше до сите политичари во земјата да престанат да поттикнуваат поделба и омраза.
„Сакам да им се заблагодарам на Полициската служба на Северна Ирска и на другите служби за итни случаи и на граѓаните кои реагираа со таква храброст. Нашите мисли се со жртвата, но дозволете ми да бидам јасен: актите на насилство и палењето што следеа беа целосно неоправдани“, рече Стармер.
Нападот со нож се случи во време на зголемени антиимиграциски тензии во Велика Британија по убиството на студент кој беше врзан со лисици и умираше од убодни рани откако неговиот убиец, сик маж, лажно тврдеше дека е жртва на расистички напад.
Ѓуровиќ: „Инцидентот беше само повод за подлабоки проблеми“
Немирите што го потресоа Белфаст во последните денови не се резултат на еден инцидент, туку одраз на многу подлабоки социјални и политички проблеми што тлеат во Северна Ирска со години, изјави за „Еуроњуз Србија“ Радош Ѓуровиќ од Центарот за заштита и помош на барателите на азил.
Според него, настаните што следеа по нападот во кој е осомничен барателот на азил не можат да се гледаат изолирано, имајќи предвид дека Белфаст има историја на конфликти и поделби.
„Не би рекол дека ова е инцидент што случајно ескалираше во ситуација каде што цели улици се палат, каде што луѓе од мигрантско потекло од Азија и Европа се протеруваат од нивните куќи, кои потоа се палат. Ова е организирана ескалација на тензиите и малтретирањето во самиот Белфаст. Градот е познат по конфликти и претходно, а овој инцидент дефинитивно послужи само како изговор за понатамошна ескалација“, рече Ѓуровиќ.
Тој верува дека сегашните настани отвораат и многу пошироко прашање за односите меѓу Северна Ирска, Република Ирска и Велика Британија, особено по Брегзит. Како што наведува, барањата за построга гранична контрола меѓу Северна Ирска и Република Ирска повторно се слушаат сè повеќе во јавноста, па дури и за поставување огради и воведување дополнителни контроли.
„Тоа е единствената територија помеѓу Европската Унија и Велика Британија каде што има слободен проток на луѓе и стоки. Таквата ситуација не е во интерес на сите политички актери, особено на Велика Британија, која сака да го зачува својот интегритет и контрола врз миграцијата. Затоа овој инцидент послужи како повод за многу поширока политичка дебата“, истакна Ѓуровиќ.
Зборувајќи за последиците од Брегзит, тој потсетува дека Лондон го стави прашањето за миграцијата во самиот центар на политичката дебата уште од кампањата за напуштање на Европската Унија.
„Велика Британија со години се обидува да воспостави поголема контрола врз миграцијата. Ова не се однесува само на бегалците и нерегуларните мигранти, туку и на миграцијата на работна сила, па дури и на доаѓањето на работници од Европската Унија. Сепак, проблемот оди подалеку од прашањето за миграцијата бидејќи се однесува и на односот на Северна Ирска со остатокот од Обединетото Кралство“, рече тој.
Ѓуровиќ верува дека дополнителен проблем била бавната реакција на институциите по инцидентот што го предизвика бранот насилство.
„Сè уште не знаеме дали лицето што го предизвикало инцидентот имало ментални проблеми или станува збор за нешто друго. Кога институциите не објаснуваат брзо и јасно што се случило, се отвора простор за гласини, манипулации и дополнителна ескалација. Токму ова го видовме во Белфаст“, рече тој.
Коментирајќи ги тврдењата на некои во јавноста дека има сè повеќе мигранти, Ѓуровиќ истакнува дека демографските промени во Белфаст се навистина значајни, но предупредува дека клучното прашање е како општеството управува со овие промени. Според него, од 2001 година до денес, Белфаст значително ја променил својата структура на населението и околу 10 проценти од населението денес го сочинуваат луѓе од странско потекло.
