На Европа ѝ се заканува економска криза: Топлотните бранови ги празнат реките, гасот сѐ поскап

Според проценките на холандската банка Триодос, екстремно жешкото лето оваа година би можело да ја чини европската економија 180 милијарди евра, или околу еден процент од бруто домашниот производ, или приближно колку што е очекуваниот вкупен економски раст на ЕУ.

Според банката, топлината ќе предизвика нарушувања во земјоделството, енергетиката и транспортот, а пониската продуктивност ќе има дополнително негативно економско влијание.

Според мерењата на Коперникус, агенцијата на ЕУ за клима, Западна Европа ги забележа најтоплите јуни и јули досега. Европејците се соочуваат и со можно зголемување на сметките за енергија во текот на зимата поради зголемувањето на цените на природниот гас. Цените на референтните фјучерси за гас оваа недела беа блиску до највисокото ниво од почетокот на војната со Иран и беа речиси двојно повисоки од оние што беа во исто време минатата година.

Дополнителен проблем за Европа е војната на Блискиот Исток, која ја намали достапноста на енергија и ги зголеми цените, што повторно отвора можност за енергетска криза. Екстремната топлина, исто така, ја зголеми побарувачката за климатизација, а со тоа и потрошувачката на природен гас, токму кога складиштата во Европа треба да се полнат пред зимата, објави CNN.

Нивото на водата на реката Дунав, еден од најважните водни патишта во Европа, значително опадна, а за Германија, најголемата економија во Европа, рекордно ниските нивоа на водата на реката Рајна – клучен транспортен пат за индустриски стоки како што се челик и хемикалии – би можеле да го намалат растот на германскиот БДП за 0,3 процентни поени оваа година, проценуваат економистите во ING Bank. Тоа би бил сериозен удар за економијата која веќе расте помалку од 1 процент годишно.

Германскиот хемиски гигант БАСФ предупреди дека можеби нема да може да ги исполни нарачките за некои хемиски производи бидејќи ниското ниво на водата на Рајна го ограничило снабдувањето со одредени клучни суровини.

„Ги пренасочуваме количините кон алтернативни начини на транспорт, како што се камиони и железница“, изјави компанијата за CNN, додавајќи дека користи и поголем број пловила специјално дизајнирани за навигација во плитки води.

Неколку германски покраини привремено ги укинаа своите забрани за камиони во недела за да ги ублажат прекините во синџирот на снабдување.

Европската комисија процени претходно оваа година дека земјите-членки на ЕУ ќе треба да инвестираат околу 70 милијарди евра годишно до 2050 година за прилагодување кон климатските промени. Ваквите инвестиции би можеле да ја поттикнат економската активност, но исто така би претставувале дополнителен товар врз веќе оптоварените национални буџети.

Додека Европа се справува со последователни топлотни бранови, расте загриженоста за потенцијална енергетска криза во текот на зимата. Објектите за складирање гас во ЕУ беа полни со 59 проценти во вторник, според податоците од Гас Инфраструктура Европа. Тоа е далеку под просекот за ова време од годината и блиску до нивото забележано во летото 2021 година, кога Русија почна да го ограничува извозот на гас во Европа.

Летото е клучен период за полнење на европските објекти за складирање гас пред постудените зимски месеци, кога цените обично се многу повисоки. Сепак, Ормутскиот теснец останува ефикасно затворен, блокирајќи една петтина од светските залихи на течен природен гас (LNG), кој се транспортира со танкери.

Аналитичарите велат дека преостанатите пратки, вклучително и оние за САД, имаат поголема веројатност да завршат во Азија отколку во Европа, бидејќи побарувачката таму е особено силна и купувачите се подготвени да платат повеќе.

Цената на референтниот европски договор за природен гас во среда беше 61 евро за мегават-час, значително повисока од 32-те евра забележани истиот ден во 2025 година, според податоците на Интерконтиненталната берза.