Вековните пророштва на францускиот астролог Мишел де Нострдам – попознат како Нострадамус – повторно се најдоа во центарот на вниманието. Овој пат, причината е мрачното толкување на еден од неговите стихови, за кој некои веруваат дека служи како предупредување за иднината во која машините би можеле да ја преземат контролата.
Се разбира, во својата книга „Les Prophéties“ (Пророштва) од 1555 година, Нострадамус не можел да зборува за компјутери, роботи или вештачка интелигенција користејќи ја терминологијата што ја знаеме денес. Сепак, еден стих – Центурија IV, Катрен 31 – привлече посебно внимание кај современите толкувачи.
„Месечината во длабока ноќ над високата планина, новиот мудрец со осамен ум ја набљудува: неговите ученици повикани кон бесмртност, очите вперени кон југ. Раце на градите, тела среде пламен“ – така гласат стиховите што му се припишуваат на Нострадамус.
Токму фразите како „осамен ум“, „нов мудрец“ и „бесмртни ученици“ поттикнаа шпекулации дека францускиот астролог можеби – барем симболично – опишал нешто слично на денешната вештачка интелигенција.
Современите толкувачи го поврзуваат „осамениот ум“ со централизирана вештачка интелигенција, додека „новиот мудрец“, според нив, би можел да ја претставува самата технологија. „Бесмртните ученици“, пак, се толкуваат како можна алузија на дигитализирана свест или системи за машинско учење способни за континуирана еволуција. Сепак, ваквите толкувања претставуваат современ обид да се поврзат крајно двосмислени стихови со денешната технологија, а не доказ дека Нострадамус навистина ја предвидел појавата на вештачката интелигенција.
Едно од понеобичните толкувања се појави уште во 1989 година, кога американската хипнотерапевтка Долорес Кенон во својата книга „Conversations with Nostradamus“ (Разговори со Нострадамус) тврдеше дека нејзин пациент наводно воспоставил врска со пророкот додека бил под хипноза.
Според нејзините записи, предметниот стих зборува за гениј од иднината кој ќе го пренесе својот ум во „органски компјутер“ за неговото знаење да може да живее вечно.
Во овој контекст, зборовите на Нострадамус за „тела во оган“ добиваат особено мрачен тон; некои ја поврзуваат оваа слика со исчезнувањето на човештвото какво што го познаваме денес. Иако не постојат научни докази кои ги поткрепуваат таквите тврдења, приказната повторно привлече внимание во време кога се водат сериозни глобални дебати за ризиците поврзани со неконтролираниот развој на вештачката интелигенција.
Стравувањата во врска со потенцијалните последици од развојот на напредна вештачка интелигенција веќе не се ограничени само на пророштва и теории за иднината. И самите личности од технолошката индустрија јавно зборуваат за потенцијалните ризици.
Џејкоб Коксон, поранешен истражувач во компанијата „Антропик“ (Anthropic) кој работел и во „ОпенАИ“ (OpenAI), предупреди дека некои поединци вклучени во развојот на вештачката интелигенција сериозно ја разгледуваат можноста за катастрофални исходи.
„Луѓето што ја создаваат вештачката интелигенција навистина веруваат дека таа би можела да нè убие сите“, напиша Коксон.
Дебатите за безбедноста дополнително се интензивираа поради можноста напредните системи да бидат злоупотребени во сајбер-напади, при развој на опасни биолошки агенси и во други области каде што автоматизираните системи би можеле драстично да ги зголемат способностите на поединци или организации.
Водечки личности од технолошката индустрија – вклучувајќи ги Дарио Амодеи, Сем Алтман и Илон Маск – исто така јавно зборуваа за ризиците поврзани со развојот на најнапредните системи за вештачка интелигенција, предупредувајќи дека безбедносните мерки мора да чекорат во чекор со брзината на технолошкиот напредок.
Иако стиховите на Нострадамус за „тела во оган“ можат да се толкуваат на безброј начини, денешните експерти предупредуваат на многу поконретни опасности.
Истражувачот Нејт Соарес го спореди потенцијалниот конфликт меѓу човештвото и вештачката интелигенција, која е далеку понапредна, со историските судири меѓу цивилизации што поседувале драстично различни технолошки можности. Неговата поента е дека разликата во способностите би можела да биде толку голема што луѓето всушност не би имале начин да му се спротивстават на таков систем под еднакви услови.
Сепак, катастрофалното сценарио не мора нужно да вклучува армија од хуманоидни роботи.
