Хамнеи сè уште не се појавил во јавноста: Кој владее со Иран?

Повеќе од шест недели откако беше именуван за нов врховен лидер по атентатот врз неговиот татко, Иранците сè уште не го виделе или слушнале Моџтаба Хамнеи. Среде конфликтот што се смета за егзистенцијална закана за режимот што владее со земјата речиси половина век, Хамнеи е очигледно отсутен. Наместо тоа, изјавите што му се припишуваат на 56-годишниот свештеник се читаат на националната телевизија или се објавуваат на социјалните медиуми.

Режимот дури и користел видеа генерирани од вештачка интелигенција за да го прикаже Хамнеи како пренесува пораки, поттикнувајќи шпекулации дека новиот врховен лидер е онеспособен или е во странство.

Тоа е во остра спротивност со неговиот татко, покојниот ајатолах Али Хамнеи, кој со децении беше многу видлива фигура во иранското донесување одлуки и под чие водство не поминала ниту една недела без говор, одлука или внимателно темпирана интервенција, пишува CNN.

Кој навистина ги носи одлуките?

Извор за CNN минатиот месец изјави дека Хамнеи имал скршено стапало, модринка на левото око и мали посекотини на лицето во истиот бран напади во кои загинаа неговиот татко и врвни ирански воени команданти.

Друг извештај на Ројтерс цитираше неименувани извори кои велат дека тој учествува на состаноци со високи функционери преку аудио конференција и е вклучен во донесувањето одлуки за големи прашања, вклучувајќи ја војната и нови разговори со Вашингтон.

Дали Хамнеи е навистина вклучен? Дали ги поставува параметрите и црвените линии што им се потребни на неговите преговарачи? Или канцеларијата на Врховниот лидер е функционално празна, и ако е така, кој ги носи одлуките?

Али Ваез, директор на проектот за Иран во Меѓународната кризна група, вели дека „Моџтаба не изгледа дека е способен да донесува клучни одлуки или да микроменаџира со преговорите“, туку дека „тој е користен од системот за да добие конечно одобрение за клучни општи одлуки, а не за преговарачки тактики“.

„Системот намерно го нагласува вклучувањето на Моџтаба бидејќи обезбедува штит од внатрешни критики… за разлика од неговиот татко, кој редовно излегуваше и коментираше за текот на преговорите“, додаде тој. „Моџтаба исчезна од јавната сцена, па затоа припишувањето позиции му служи како добар штит за иранските преговарачи од критики“.

По атентатот врз постариот Хамнеи, американскиот претседател Доналд Трамп се пофали дека Иран претрпел промена на режимот и ги опиша оние што сега преговараат во име на Техеран како „разумни“. „Имаме работа со различни луѓе отколку со кои сме имале работа досега“, рече тој минатиот месец.

Непроѕирниот политички систем на Иран го отежнува добивањето одговори. Но, колку подолго Хамнеи останува подалеку од очите на јавноста, толку погласни ќе стануваат прашањата. Еден преживеан од американско-израелската чистка на политичкото и военото раководство на Иран беше Мохамед Багер Галибаф, долгогодишен претседател на парламентот кој ја водеше првата рунда разговори со САД во Исламабад.

На Галибаф во Исламабад му се придружија министерот за надворешни работи Абас Арагчи и голема делегација ирански функционери, во она што се чинеше како намерен обид да се испрати порака за единство. Додека во странство преговараат за опстанок на режимот, дома мора да управуваат со база која стана уште позагрижена за разговорите со САД и е желна да продолжи да нанесува глобална болка како казна за нападите врз Иран, пишува CNN.