Финскиот претседател Александар Стаб денес ги повика светските лидери на Генералното собрание на ОН повторно да се обединат и да се посветат на почитувањето на основните принципи на меѓународниот поредок – потсетувајќи на основањето на Обединетите нации во Сан Франциско пред повеќе од 80 години – и објави дека Финска официјално ја започнала својата кандидатура за место во Советот за безбедност на ОН за мандатот 2029–2030 година.
Говорејќи за време на општата дебата на 81-та сесија на Генералното собрание на ОН, Стаб изјави дека изборот помеѓу соработката и конфликтот е клучната одлука со која се соочува светот.
Тој оцени дека соработката е поткопана од недостатокот на доверба, непочитувањето на правилата и слабеењето на меѓународните институции.
Според него, во моментов во светот има 65 вооружени конфликти – повеќе отколку во кој било друг период од крајот на Студената војна.
Тој посочи три „противотрова“ за глобалниот неред: враќање кон основите на меѓународното право, придржување кон хуманитарните принципи и почитувачки јазик и меѓусебна комуникација.
Стаб исто така предложи реформирање на Советот за безбедност на ОН, вклучително и додавање на најмалку две нови места за Азија, две за Африка и едно за Латинска Америка.
Тој понатаму истакна дека ниту една земја не треба да има право на вето и предложи секоја членка на Советот за безбедност што ја прекршува Повелбата на ОН привремено да го изгуби правото на глас.
„Мораме сега да воспоставиме рамнотежа во глобалниот поредок. Мораме повторно да се посветиме на основните принципи на меѓународниот поредок“, рече Стаб, предлагајќи овој процес да започне под водство на новиот генерален секретар на ОН.
Зборувајќи за кандидатурата на Финска за Советот за безбедност, Стаб изјави дека таа се темели на вербата во Повелбата на ОН и нејзините вредности, додавајќи дека Финска е подготвена да ги преземе одговорностите на членството „во време кога на светот му е потребен поголем мир“.
Во својот говор, Стаб се осврна и на хуманитарните кризи во Судан, Газа и Хаити, нагласувајќи дека растот на материјалното богатство не смее да се случува на сметка на етичките одговорности.
Во однос на вештачката интелигенција, тој ја опиша како најзначајна технологија во човечката историја во поглед на нејзиното влијание.
Финска и Норвешка, заедно со други земји, покренаа петиција со која ги повикуваат компаниите, владите и ОН да развијат механизми за управување со најнапредните модели на вештачка интелигенција.
